Archiwa tagu: #mushrooms

Łososiowe grzybki

#art #astrologia #birds #celtowie #creative-photography #creative-writing #duchowość #dusza #emocje #energia #ezoteryka #filozofia #fizyka #forest #grzyby #inspiracje #intencja #intuicja #Kingfisherprzykawie #kreatywność #książka #księżyc #kwantowa #las #magia #medytacja #mushrooms #natura #nature #pisanie #podświadomość #ptaki #rytuały #rzeczywistość #sny #spacer #spokój #symbole #twórczość #umysł #warsztat #wild #zima #śnienie #świadomość

Koźlarz babka, kozak Rough-stemmed bolete

Koźlarz babka jest jadalnym grzybem, który pojawia się w lasach w okresie od lipca do listopada. Barwa jego kapelusza przybiera różne odcienie brązu, a średnica wynosi od 3 do 15 cm. Struktura młodych owocników jest zwarta, z biegiem czasu staje się poduszkowata. Trzon jest smukły, charakteryzuje się drobnymi czarnymi lub ciemnobrązowymi kosmkami. Po przekrojeniu nie zmienia koloru. Miąższ grzyba koźlarza posiada białą barwę, która u starszych owocników zaczyna brązowieć. Zmienia się również konsystencja miąższu, która ze zwartej zaczyna robić się miękka i rozlazła.

Gdzie szukać kozaków?

Grzyby koźlaki występują w większości polskich lasów liściastych oraz mieszanych. Owocniki tworzą mikoryzę (związek korzeni rośliny z grzybami, polegający na wymianie substancji odżywczych) z brzozami, w związku z tym najlepiej szukać ich właśnie pod tymi drzewami. Grzyby rosną pojedynczo lub w niewielkich grupach.

Grzyb koźlarz – z jakim innym grzybem można go pomylić?

Popularne kozaki to grzyby o dość charakterystycznym wyglądzie, jednak niedoświadczeni grzybiarze mogą pomylić go z innymi gatunkami. Przykładem może być goryczniak żółciowy, który cechuje się gorzkim smakiem, jest przy tym niejadalny. Inne podobne grzyby to koźlarz różnobarwny oraz koźlarz białawy. Ostatnim łudząco mylącym grzybem jest koźlarz grabowy, który jak wskazuje sama nazwa, występuje pod grabami. Od kozaka babki można rozróżnić go po przekrojeniu kapelusza – jego miąższ zmieni kolor na bunatnoróżowy.

Dlaczego warto jeść koźlarze?

70 proc. surowego koźlaka to woda, dlatego najlepiej spożywać je po wysuszeniu. W tej postaci dostarczamy organizmowi czyste białko wraz z aminokwasami egzogennymi, czyli takimi, których ludzki organizm nie jest w stanie sam syntezować. Porcja 100 g tego grzyba zaspokaja 20 proc. dziennego zapotrzebowania na witaminy B2 oraz B3.

Babka – grzyb jadalny w kuchni

Za najbardziej cenione uważa się młode koźlaki – ich miąższ jest zwarty, w związku z czym grzyby nie rozpadają się podczas obróbki. Idealnie nadają się do zalewy octowej – są twarde i chrupiące. Ich typowo grzybowy smak i zapach świetnie wzbogaci zupy. Starsze okazy warto ususzyć lub dodawać do sosów i potrawek, w tych daniach rozpadająca się konsystencja nie powinna stanowić problemu.

Warto pamiętać o tym, że podczas smażenia czy gotowania miąższ grzybów ciemnieje, może uzyskać nawet czarną barwę. Jest tu zupełnie naturalny proces – nie należy przejmować się, że koźlarz się zepsuł, nie nadaje się do jedzenia lub zmieni smak potrawy.

Wyjątkowy sos grzybowy z koźlakami

Babka jadalna idealnie nadaje się do przygotowania kremowych sosów grzybowych. Świetnie komponuje się ze świeżymi ziołami oraz czosnkiem. Do przygotowania sosu z koźlaka potrzebnych jest zaledwie kilka składników.

Sos z koźlarza babki – składniki: koźlarz babka – 10 małych grzybów, śmietanka 30 proc. – 200 ml, śmietana 18 proc. – trzy łyżki, czosnek – trzy ząbki, cebula – jedna mała, świeży lub mrożony koperek – garść, sól, pieprz kolorowy – do smaku, białe wino – 75 ml, masło – cztery łyżki.

Sos z koźlaka – przygotowanie:

Grzyby dokładnie oczyszczamy, osuszamy i kroimy w większą kostkę.

Cebulę siekamy w piórka, czosnek przeciskamy przez praskę. Rozgrzewamy patelnię, rozpuszczamy na niej masło i wrzucamy cebulę oraz czosnek.Przesmażamy do momentu, kiedy cebula się zarumieni.

Na patelnię wlewamy śmietankę i dodajemy grzyby.

Dodajemy białe wino i przyprawiamy solą i pieprzem.

Gotujemy przez 15 minut na małym ogniu, od czasu do czasu mieszając.

Dodajemy śmietanę 18 proc. i wsypujemy posiekany koperek. Gotujemy sos jeszcze przez dwie minuty, nie doprowadzając do wrzenia.

Tak przygotowany sos grzybowy z koźlarzy świetnie komponuje się z piersią z kurczaka lub kopytkami. Można podawać go również z dziczyzną

Autor:ms//mro

żródło: tvnmeteo.pl

Koźlarz babka (Leccinum scabrum (Bull.) Gray) – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1783 r. Bulliard nadając mu nazwę Boletus scaber. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1821 r. Gray, przenosząc go do rodzaju Leccinum. Synonimów naukowych ma ponad 80.

Nazwę polską podała Alina Skirgiełło w 1960 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był także pod innymi nazwami: huba podbrzeźniak, babka, czeszczewik, grzyb chropawy, kozak, koźlarek, podbrzeźniak, grzyb koźlarz, grzyb szorstkotrzonowy, kozak właściwy i koźlarz różowiejący.

Kapelusz

Średnica dochodzi do 20 cm, u młodych egzemplarzy półkolisty do poduszkowatego, u starszych – gładki. Przy wilgotnej pogodzie powierzchnia kapelusza jest śliska, lekko śluzowata. Barwa od jasnobrązowej do ciemnobrązowe.

Trzon

Grubość do 3,5 cm, wysokość do 17 cm. Pełny, cylindryczny, smukły, zwężający się w kierunku kapelusza. Biały, pokryty licznymi ciemnobrązowymi do czarnych kosmkam. Rurki

Do 25 mm długości, głęboko wcięte przy trzonie. Barwa od białawej u młodych, do szarobrązowej u starszych egzemplarzy. Pory niemal okrągłe i drobne. Rurki uszkodzone nie zmieniają barwy.

Miąższ

Biały do białokremowego, u podstawy może być białozielonkawy. Włóknisty, u młodych egzemplarzy jędrny, do miękkiego, wodnisty u starych. Uszkodzony nie zmienia barwy. Smak i zapach przyjemny, słaby. Wysyp zarodników

Brązowy do oliwkowobrązowego. Zarodniki gładkie, wrzecionowate o rozmiarach 14-20 × 4,5-6,5 μm (pl.wikipedia.org).

Rough-stemmed bolete

Leccinum scabrum, commonly known as the rough-stemmed bolete, scaber stalk, and birch bolete, is an edible mushroom in the family Boletaceae, and was formerly classified as Boletus scaber. Wikipedia

Scientific name: Leccinum scabrum

Rank: Species

Higher classification: Leccinum

Family: Boletaceae

Kingdom: Fungi

#art #astrologia #birds #celtowie #creative-photography #creative-writing #duchowość #dusza #emocje #energia #ezoteryka #filozofia #fizyka #forest #grzyby #inspiracje #intencja #intuicja #Kingfisherprzykawie #kreatywność #książka #księżyc #kwantowa #las #magia #medytacja #mushrooms #natura #nature #pisanie #podświadomość #ptaki #rytuały #rzeczywistość #sny #spacer #spokój #symbole #twórczość #umysł #warsztat #wild #zima #śnienie #świadomość

Maślak żółty Greville’s bolete and larch bolete

Maślak żółty

Suillus grevillei (commonly known as Greville’s bolete and larch bolete) is a mycorrhizal mushroom with a tight, brilliantly coloured cap, shiny and wet looking with its mucous slime layer. The hymenium easily separates from the flesh of the cap, with a central stalk that is quite slender. The species has a ring or a tight-fitting annular zone...

(uboczne użytkowanie lasu), Suillus grevillei (Klotzsch) Sing. – pospolity gatunek grzyba, ale występujący wyłącznie pod modrzewiami, od czerwca do listopada, pojedynczo lub gromadnie. Rośnie nie tylko w lasach, ale także w parkach,  zadrzewieniach, a nawet pod pojedynczo występującymi drzewami. Kapelusz o średnicy 3 – 14 cm jest półkulisty, potem wypukły lub spłaszczony, gładki, jaskrawożółty, złocisty, pomarańczowy, żółtobrązowy, w czasie suszy błyszczący, a podczas deszczowej pogody śluzowaty. Rurki są cytrynowe, żółte, złote, u starszych okazów ciemniejsze, szeroko przyrośnięte (zbiegające po trzonie). Trzon jest żółtawy lub żółtobrązowy, gładki, z białawym, lepkim pierścieniem; w górnej części pokryty drobnymi ziarenkami. Miąższ jest żółtawy, o przyjemnym, nieco żywicznym zapachu i  łagodnym smaku. Maślak żółty dzięki jaskrawej barwie jest wyjątkowo piękny i łatwy do rozpoznania. Jest dobrym grzybem jadalnym, dopuszczonym do obrotu handlowego. Podobnie jak u maślaka zwyczajnego, przed przyrządzaniem warto zdjąć skórkę z kapelusza.

ŹRÓDŁO (AUTOR): Grzywacz A., Staniszewski P., 2003. Wiem, co zbieram w lesie. Oficyna Wydawnicza MULTICO. Warszawa.
Gumińska.B., Wojewoda W. 1988. Grzyby i ich oznaczanie. PWRiL

encyklopedialesna.pl

#art #astrologia #birds #celtowie #creative-photography #creative-writing #duchowość #dusza #emocje #energia #ezoteryka #filozofia #fizyka #forest #grzyby #inspiracje #intencja #intuicja #Kingfisherprzykawie #kreatywność #książka #księżyc #kwantowa #las #magia #medytacja #mushrooms #natura #nature #pisanie #podświadomość #ptaki #rytuały #rzeczywistość #sny #spacer #spokój #symbole #twórczość #umysł #warsztat #wild #zima #śnienie #świadomość

Borowik ceglastopory (Neoboletus erythropus (Pers.) C. Hahn)

Krasnoborowik ceglastopory, borowik ceglastopory (Neoboletus erythropus (Pers.) C. Hahn) – gatunek grzybów należący do rodziny borowikowatych (Boletaceae)

Sytuacja taksonomiczna tego gatunku jest skomplikowana. Oryginalny opis Boletus erythropus Pers. odnosił się do Suilellus queletii, podczas gdy Boletus luridus β erythropus (Pers. : Fr.)Fr. odnosił się do obecnego rozumienia Neoboletus erythropus. Autorzy którzy preferują oryginalny opis Boletus erythropus używali nazwy Boletus luridiformis (oraz Neoboletus luridiformis) do opisu tego taksonu. Po odkryciu gatunku Boletus xanthopus, siostrzanego do B. erythropus, część taksonomistów stwierdziła, że jest on synonimem B. luridiformis, po czym odnalazła stary takson Boletus praestigiator jako odpowiadający B. erythropus. Odmiana żonkilowa (Boletus luridiformis Rostk. var. junquilleus (Quél.) Knudse) czasem jest wyróżniana jako odrębny gatunek krasnoborowik żonkilowy (Neoboletus junquilleus (Quél.) Gelardi, Simonini & Vizzin).

Grupa naukowców z Chin w 2016 r. zaproponowała włączenie rodzaju Neoboletus do utworzonego w 2012 r. rodzaju Sutorius. Spotkało się to z częściową dezaprobatą środowiska mykologicznego. Publikacje z 2019 r. potwierdzają, że przeniesienie to było niesłuszne (wikipedia.org).

Zdjęcia borowików ceglastoporych zrobiłam w lesie wokół Stawu Trzcinowego w Sieniawce koło Wrocławia, mapa poniżej.

Borowik ceglastopory to szlachetny grzyb dość często występujący w polskich lasach. Można go smażyć, gotować, dusić, marynować czy suszyć. Choć jest ceniony za swój smak, często bywa pomijany przez grzybiarzy ze względu na spore podobieństwo do trującego borowika szatańskiego. Po czym rozpoznać borowika ceglastoporego? Jakie ma właściwości odżywcze? Czy borowik ceglastopory jest dobrym dodatkiem do codziennej diety?

Borowik ceglastopory znany jest też jako pociec, czerwononóżka, ceglak czy grzyb wilczy. Zgodnie z rekomendacją Polskiego Towarzystwa Mykologicznego dotyczącą nazewnictwa grzybów jest to jeden z trzech – obok żonkilowego i żółtoczerwonego – występujących w Polsce krasnoborowików. W taksonomii funkcjonuje pod kilkunastoma nazwami, wprowadzanymi w różnych okresach celem jak najlepszego dopasowania go do obowiązującej w danym momencie systematyki.

Podobnych trudności jak samo jego nazwanie może przysporzyć również rozpoznanie go w leśnej ściółce. Z tego powodu grzybiarze często rezygnują ze zbierania borowików ceglastoporych. Wykazują one bowiem spore podobieństwo do bardzo trujących borowików szatańskich. Na szczęście istnieją łatwe do zauważenia różnice, w dużym stopniu wykluczające prawdopodobieństwo pomyłki.

Borowik ceglastopory występuje w lasach iglastych, liściastych i mieszanych, zwłaszcza w górach oraz na pogórzu. Jest grzybem mikoryzowym, co oznacza, że żyje w symbiozie z korzeniami drzew, czerpiąc od nich związki odżywcze wytwarzane podczas fotosyntezy. Na obszarze wysokogórskim znaleźć go można zwykle pod świerkami i jodłami.

Na nizinach spotyka się borowika ceglastoporego rzadziej – najczęściej w okolicach dębów czy buków. Rośnie na glebach kwaśnych i obojętnych. Występuje w całej Europie oraz Japonii, w Alpach nawet na wysokości 2000 m n.p.m.

Jak rozpoznać borowika ceglastoporego?

Borowika ceglastoporego można stosunkowo łatwo rozpoznać. Średnica jego kapelusza dochodzi do 20 cm. U młodych okazów jest on półkolisty w kształcie, rozpościera się z wiekiem.

Grzyb pokryty jest matową, pilśniowatą lub zamszową skórką, która po zgnieceniu robi się niemal czarna i niemożliwa do zdjęcia. Cechuje się barwą oliwkowobrązową, jasnobrązową lub ciemnobrązową, czasem z ochrowymi plamkami.

Rurki pod kapeluszem borowika ceglastoporego osiągają wysokość od 2 do 3 cm, są gęste, charakterystycznie wycięte przy trzonie grzyba i mają drobne pory. U młodych owocników mogą być żółte do oliwkowych, a u starszych sztuk rdzawe. Po uszkodzeniu silnie sinieją.

Trzon borowika ceglastoporego osiąga wysokość od 5 do 15 cm i grubość od 2 do 5 cm. U młodych okazów zazwyczaj jest pękaty, ale może być też maczugowaty lub baryłkowaty. W górnej części trzon jest bardziej żółty, im bliżej ziemi, tym gęściej pokryty ceglastoczerwonymi nieregularnymi strzępkami (ale nie siatką).

Miąższ borowika ceglastoporego ma kolor żółty. Co bardzo charakterystyczne dla tego grzyba, przekrojony lub uszkodzony szybko utlenia się, zmieniając barwę na ciemnoniebieską. Miąższ charakteryzuje się jako twardy oraz jędrny, łagodny w smaku i o słabym zapachu.

Borowik ceglastopory a szatański – jak je rozróżnić?

Największym niebezpieczeństwem czyhającym na niedoświadczonych grzybiarzy jest możliwość pomylenia borowika ceglastoporego z borowikiem szatańskim, który również posiada czerwoną nogę. Występują jednak między nimi wyraźne różnice. Borowik szatański ma intensywniej czerwony trzon i wyraźnie jaśniejszy kapelusz. Po spróbowaniu poraża gorzkością.

Ponieważ borowik szatański to niezwykle niebezpieczny grzyb, powodujący poważne dolegliwości żołądkowo-jelitowe, wiele osób, nie mając stuprocentowej pewności, rezygnuje ze zbierania borowika ceglastoporego.

Bywa on również mylony z borowikiem ponurym, który charakteryzuje się nieco jaśniejszym kapeluszem i charakterystyczną siateczką na trzonie. Odróżnia go ona wyraźnie od strzępków borowika ceglastoporego. Borowik ponury nie jest uważany za grzyba trującego, ale nie jest również oficjalnie jadalny.

Młode owocniki mogą być ponadto mylone z borowikiem grubotrzonowym (znanym też jako żółtopory), ponieważ oba grzyby występują na tym samym terenie i w obu przypadkach miąższ po przecięciu przybiera barwę niebieską.

U borowika grubotrzonowego jest ona jednak mniej intensywna, a sam miąższ ma bardzo gorzki smak. Poza tym borowik grubotrzonowy pokryty jest siatką (a nie strzępkami, jak w przypadku borowika ceglastoporego) i ma żółte rurki oraz jaśniejszy kapelusz.

Borowik ceglastopory – wartości odżywcze

Borowik ceglastopory, podobnie jak inne grzyby z rodziny, nadaje się do spożycia po obróbce cieplnej. Może być to gotowanie, smażenie, duszenie, suszenie czy grillowanie, ponieważ surowy, niedogotowany lub niedosmażony jest trujący i wywołuje silne reakcje żołądkowo-jelitowe.

Zaleca się gotowanie go przez około 20-30 minut, przy czym nie powinno się wykorzystywać powstałego tym sposobem wywaru. Dla większego bezpieczeństwa warto wymienić wodę po 15 minutach gotowania. Odpowiednio przygotowany może być jednak smacznym, wartościowym dodatkiem do mięs czy makaronów oraz składnikiem zup i sosów.

Pod względem wartości odżywczych borowik ceglastopory jest stosunkowo kalorycznym grzybem – w 100 g znajduje się mniej więcej 300 kcal. Stanowi jednak dobre źródło węglowodanów (około 52,5 proc.) oraz białka (około 21 proc. masy).

Wyróżnia się przy tym bardzo niską zawartością tłuszczu na poziomie poniżej 1 proc. jego masy. Ze względu na jego zastosowania w kuchni i łączenie z ciężkimi sosami lub śmietaną regularne spożywanie tego grzyba może nie przysłużyć się osobom dbającym o linię.

Borowik ceglastopory – wpływ na zdrowie

Wpływ borowika ceglastoporego na zdrowie nie został jeszcze dobrze przebadany, jednak przyjmuje się, że jego spożywanie związane jest przede wszystkim z walorami smakowymi, a nie szczególnymi wartościami odżywczymi. Źle przygotowywany i surowy powoduje dolegliwości żołądkowe, ale odpowiednio przyrządzony nie jest trujący, choć może być ciężkostrawny.

Podobnie jak jego bliski kuzyn, borowik szlachetny (z którym ma 99 proc. zgodności kodu genetycznego), również i borowik ceglastopory ma niski indeks glikemiczny. Nadaje się więc bardzo dobrze dla osób będących na diecie, ograniczających kalorie czy chorych na cukrzycę lub insulinooporność.

Borowiki dostarczają także pewnych ilości ważnych mikroelementów, takich jak fosfor, żelazo, magnez, potas oraz witamin z grupy B (szczególnie B1, B2 i B3).

Warto przy tym pamiętać, że grzyby mogą kumulować metale ciężkie, wobec czego powinno się wybierać takie, które nie były zbierane w pobliżu ruchliwych ulic i autostrad. Borowiki zawierają ponadto ciężkostrawną chitynę, toteż nawet po obróbce termicznej nie powinny być spożywane przez osoby starsze, dzieci oraz osoby z wrażliwym żołądkiem.

Wykorzystanie lecznicze borowika ceglastoporego

Nie są znane żadne szczególne zastosowania borowika ceglastoporego w medycynie tradycyjnej ani współczesnej, a poświęcone mykologii badania naukowe zazwyczaj skupiają się na innych odmianach borowika lub ogólnych właściwościach grzybów. Z tego względu przyjmuje się często, że – poza odmianami trującymi – ich wpływ na zdrowie oraz zastosowania, tak w kuchni, jak i w leczeniu, jest bardzo zbliżony.

Grzyby są bogate w błonnik, który poprawia perystaltykę jelit, a także zapobiega zaparciom. Zawierają ponadto niewielkie ilości cukrów prostych oraz tłuszczy, przy czym około 75% całkowitej zawartości kwasów tłuszczowych stanowią w nich cenne NNKT (niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe). Grzyby są ponadto znakomitym źródłem białka o wysokim stopniu przyswajalności, sięgającym aż 90 proc.

Badanie wykonane w 2019 roku na NUS Yong Loo Lin School of Medicine w Singapurze na grupie 600 starszych osób wskazało, że spożywanie przynajmniej dwóch porcji grzybów tygodniowo obniża o połowę ryzyko wystąpienia łagodnych zaburzeń poznawczych.

Zwartość potasu w grzybach, w tym w borowiku ceglastoporym, kontroluje ciśnienie krwi i poprawia koncentrację. Zawierają one ponadto witaminy B1, B2 i B3 oraz niewielkie ilości witaminy C, B12 i E. Obiektem badań jest obecnie działanie przeciwutleniające grzybów, które wykazują ich liczne gatunki.

Borowik ceglastopory – przeciwwskazania

Grzyby, w tym i borowik ceglastopory, ze względu na swoją ciężkostrawność nie są zalecane osobom starszym oraz małym dzieciom. Ponieważ kumulują w sobie metale ciężkie, ich duże spożycie może stanowić obciążenie dla wątroby. Źle przygotowany lub surowy borowik ceglastopory wywołuje nieprzyjemne dolegliwości ze strony układu trawiennego.

Jak w przypadku innych grzybów, również jego spożycie może spowodować reakcję alergiczną, zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Nie są jednak znane żadne negatywne interakcje grzybów z lekami. W razie przewlekłych chorób, zwłaszcza związanych z wątrobą, trzustką czy układem trawiennym, warto jednak przed spożyciem zasięgnąć opinii lekarza.

Borowik ceglastopory – czy warto go jeść?

Borowik ceglastopory to szlachetny grzyb, łatwy do znalezienia w polskich lasach. Często jednak bywa pomijany przez grzybiarzy ze względu na podobieństwo do trującego borowika szatańskiego. Odróżnia się jednak od niego kolorem i pokryciem nogi. Wykazuje też charakterystyczne szybkie sinienie w miejscu uszkodzenia lub przecięcia, po którym łatwo jest go rozpoznać.

Choć borowik ceglastopory nie posiada szczególnych właściwości prozdrowotnych, zawiera dużo białka i węglowodanów, stanowiących dobre źródło energii. W kuchni ceniony jest jednak przede wszystkim za swoje walory smakowe. Może być podany gotowany, suszony, grillowany lub smażony. Świetnie sprawdza się jako dodatek do sosów, zup czy mięs. Może jednak być ciężkostrawny i charakteryzuje się stosunkowo wysoką kalorycznością, wobec czego nie jest wyborem dla każdego.

Poza odróżnieniem od trujących odmian szczególnie ważne jest odpowiednie przygotowanie borowika ceglastoporego. Niedosmażony lub niedogotowany powoduje bowiem silne dolegliwości żołądkowe. Dobrze przyrządzony stanowi jednak bardzo smaczny i pożywny dodatek do wielu dań.

źródło: medonet.pl

#art #astrologia #birds #celtowie #creative-photography #creative-writing #duchowość #dusza #emocje #energia #ezoteryka #filozofia #fizyka #forest #grzyby #inspiracje #intencja #intuicja #Kingfisherprzykawie #kreatywność #książka #księżyc #kwantowa #las #magia #medytacja #mushrooms #natura #nature #pisanie #podświadomość #ptaki #rytuały #rzeczywistość #sny #spacer #spokój #symbole #twórczość #umysł #warsztat #wild #zima #śnienie #świadomość

Podgrzybki Boletus – Xerocomellus

Xerocomellus is a genus of fungi in the family Boletaceae.

Nie ma drugiego tak kontrowersyjnego rodzaju grzybów jak podgrzybki. Dzięki dostępności badań DNA, pozwalających ustalić rysy ewolucyjne poszczególnych gatunków, na przełomie ostatnich dwóch dekad dokonano zasadniczych przetasowań w taksonomii. W rezultacie podgrzybki stały się borowikami i na odwrót, a tradycyjne nazewnictwo grzybów straciło podstawy naukowe.

Jeszcze przed wiekiem na terytorium Polski rosło rzekomo wiele różnych podgrzybków zaliczanych oficjalnie do rodzaju Xerocomus. Wspomniana wyżej rewolucja taksonomiczna zapoczątkowana przez czeskiego mykologa Josefa Šutarę doprowadziła jednak do powstania nowych rodzajów botanicznych: Imleria, Hemileccinum oraz Xerocomellus. Ten ostatni odpowiada współczesnemu rozumieniu podgrzybków, dwa wcześniejsze nie mają jeszcze polskich nazw, ale zawierają gatunki oznaczane zarówno jako podgrzybki, jak i borowiki. Jak więc widać, rozeznanie się w sytuacji przysparzać może sporo trudności!

Podgrzybki, które nie są już podgrzybkami

Aby lepiej zrozumieć obraz leśnej polityki, warto uzmysłowić sobie, że funkcjonujące w języku potocznym nazwy roślin bardzo często obarczone są błędem zwyczajowym, nie uwzględniającym postępów w botanice. W przypadku grzybów sytuacja jest jeszcze bardziej zawiła, bowiem przerzucanie gatunków między rodzajami w ostatnim stuleciu było dość zasadnicze i język nie miał szans dogonić taksonomii. W rezultacie w Polsce wciąż zbieramy podgrzybka zajączka (Boletus subtometosus) oraz podgrzybka żeberkowanego (Boletus ferrugineus), które, jak widać z łacińskiej nazwy, są już zaklasyfikowane do rodzaju borowików (Boletus). Zmiana ta jest dla wielu grzybiarzy o tyle trudna do zaakceptowania, że wspomniane gatunki nie wyglądają jak prawdziwki – DNA nie da się jednak oszukać.

Podobnym przykładem jest podgrzybek brunatny (Imleria badia) przeniesiony w 2014 r. do zupełnie nowego rodzaju Imleria, w którym, jak dotąd, znajduje się jedynie pięć gatunków występujących w Europie, Azji i Ameryce Północnej. Sam podgrzybek brunatny, pod względem wizualnym przypomina skrzyżowanie borowika z podgrzybkiem, charakteryzując się gładkim ciemnobrązowym kapeluszem o twardym miąższu i dość pękatym trzonem, który dopiero z czasem smukleje. Jest to smaczny grzyb jadalny pod warunkiem cieplnej obróbki – na surowo jest trujący.

Gdzie rosną prawdziwe podgrzybki?

Współczesne podgrzybki, a więc gatunki zaliczane do rodzaju Xerocomellus to grzyby mikoryzowe rosnące w lasach liściastych, iglastych i mieszanych klimatu umiarkowanego. Rozpowszechnione są w Europie, Ameryce Północnej oraz Azji, przy czym w Polsce na dzień dzisiejszy rozpoznaje się jedynie trzy gatunki:

  • Podgrzybek złotawy (Xerocomellus chrysenteron), najpowszechniejszy, rosnący pod dębem, sosną i bukiem;
  • Podgrzybek obciętozarodnikowy (Xerocomellus porosporus), stosunkowo rzadki, rosnący  pod dębami, grabami i sosnami;
  • Borowik oprószony (Xerocomellus pruinatus) dość powszechny, pod różnymi gatunkami drzew, najczęściej dębami.
  • Podgrzybki pojawiają się w naszych lasach w okresie od czerwca do listopada, przy czym borowik oprószony wyraźnie preferuje chłodniejszą temperaturę powietrza.

Podgrzybki na świecie

Aktualnie w skali globalnej opisanych jest 9 gatunków należących do rodzaju Xerocomellus i ponad 20 gatunków, które pozostały w „starym” rodzaju klasycznych podgrzybków Xerocomus. Są pośród nich atrakcyjne grzyby jadalne, bardzo podobne polskim podgrzybkom i występujące w wielu krajach europejskich, a nawet u naszych południowych sąsiadów. Dobrym przykładem jest tutaj Xerocomellus cisalpinus wyodrębniony dopiero w 2014 r. i dotąd zaobserwowany jedynie w Czechach, Włoszech i Wielkiej Brytanii. O wiele starszy, bo opisany po raz pierwszy w 1912 r., jest borowik Zellera (Xerocomellus zelleri), typowy dla lasów jodłowych Północnej Ameryki. Ten urodziwy gatunek odznacza się aksamitnym czarnobrązowym kapeluszem i malowniczo żółto-czerwonym trzonem. W Czechach i na Węgrzech bardzo rzadko spotyka się też bardzo szlachetne grzyby Marka (Xerocomellus marekii), czyli podgrzybki o pięknym czerwono-pomarańczowym kapeluszu.

Niektóre gatunki podgrzybków są przy tym tak rzadkie i wyjątkowe, że ich występowanie ogranicza się do 1-3 krajów na świecie, np. podgrzybek belizyjski rośnie tylko w Belize!

Co się kryje w miąższu podgrzybków?

Niestety, podgrzybki nie należą do grzybów bardzo wartościowych pod względem odżywczym, ale są oczywiście pokarmem niskokalorycznym i niskotłuszczowym. Dość spora, 100-gramowa porcja podgrzybka brunatnego to zaledwie 112 kcal i jedynie 1.7 g białka. Ale nie można powiedzieć, że konsumpcja podgrzybków jest zupełnie obojętna dla zdrowia!

Z jednej strony bowiem, we wspomnianym już podgrzybku brunatnym wykryto wysokie dawki antyoksydantów, przede wszystkim fenoli i flawonoidów, a także nieco witaminy C. Cenne antyoksydanty w dużych ilościach zidentyfikowano także w miąższu podgrzybka złotoporego. Niestety, doświadczenia wskazują, że potrzebna dla poprawy strawności obróbka termiczna podgrzybków redukuje poziom cennych przeciwutleniaczy o ponad 70%!

Z drugiej strony, podgrzybki nie są wolne o ciężkich metali kumulujących się w glebie i powszechnie przenikających do miąższu grzybów. Poszczególne raporty mówią o podwyższonym stężeniu ołowiu, kadmu i rtęci.

Podgrzybkowe dania

Podgrzybki, choć całkowicie jadalne, nie należą do grzybiarskich trofeów, bowiem są bardzo często zarobaczywione, a z wiekiem robią się miękkie, gąbczaste i tak delikatne, że nawet transport w koszyku jest w stanie dotkliwie je uszkodzić. Nie posiadają też wybitnych walorów smakowych, a konsystencja u starszych osobników pozostawia dużo do życzenia. Stąd zbieramy najchętniej małe i młode podgrzybki, przy czym w rankingu preferencji grzybiarzy zdecydowanie prowadzi podgrzybek brunatny.

Podgrzybki dają się dość łatwo suszyć i w postaci mieszanek grzybów suszonych są chętnie wykorzystywane do sporządzania zup i sosów, a także nadzień, np. do pierogów z kapustą i grzybami. Ponadto w stanie surowym można je gotować i smażyć na maśle z cebulkę, a ten drugi sposób przygotowania ma wielu amatorów.

Wreszcie, podgrzybki zmieszane z innymi gatunkami grzybów jadalnych, można też konserwować w słoikach na zimę w marynacie octowej lub solance. Taka zaprawa jest cennym dodatkiem do dań mięsnych, makaronowych, ryżu, a także sałatek.

(Agata Pavlinec)

źródło: Ekologia.pl

#art #astrologia #birds #celtowie #creative-photography #creative-writing #duchowość #dusza #emocje #energia #ezoteryka #filozofia #fizyka #forest #grzyby #inspiracje #intencja #intuicja #Kingfisherprzykawie #kreatywność #książka #księżyc #kwantowa #las #magia #medytacja #mushrooms #natura #nature #pisanie #podświadomość #ptaki #rytuały #rzeczywistość #sny #spacer #spokój #symbole #twórczość #umysł #warsztat #wild #zima #śnienie #świadomość

Pięknoróg Yellow Stagshorn

Pięknoróg największy (Calocera viscosa (Pers.) Fr.) – gatunek grzybów z rodziny łzawnikowatych (Dacrymycetaceae).

Owocnik – rozgałęziony krzaczkowato lub drzewkowato, niekiedy widełkowaty, końce zaostrzone i nieco zaokrąglone; zwężona podstawa jest najczęściej głęboko zatwierdzona w drewnie i białawo omszała. Jest nieco lepki; złotożółty, wysychając ciemnieje i przybiera barwę czerwonopomarańczową; wysokość 2-10 cm, szerokość krzaczka do 3 cm.

Miąższ – bez zapachu i smaku, żółtobiały.

Wysyp zarodników – jasnoochrowożółtawy.

Występowanie – jest bardzo pospolity; owocniki występują od czerwca do listopada, na martwym, spróchniałym drewnie drzew iglastych.

Zastosowanie – niejadalny.

możliwość popełnienia pomyłki – wyglądem przypomina przedstawicieli rodzaju gałęziak (Ramaria), które mają miąższ mniej lub bardziej kruchy. Znacznie mniejsze owocniki, tworzy pięknoróg szydłowaty (Calocera cornea) (na drewnie liściastych) i pięknoróg widlasty (Calocera furcata) (drewnie drzew iglastych).

#art #astrologia #birds #celtowie #creative-photography #creative-writing #duchowość #dusza #emocje #energia #ezoteryka #filozofia #fizyka #forest #grzyby #inspiracje #intencja #intuicja #Kingfisherprzykawie #kreatywność #książka #księżyc #kwantowa #las #magia #medytacja #mushrooms #natura #nature #pisanie #podświadomość #ptaki #rytuały #rzeczywistość #sny #spacer #spokój #symbole #twórczość #umysł #warsztat #wild #zima #śnienie #świadomość

Śluzowce Slime molds

Śluzowce są niezwykle archaiczną formą życia. Część naukowców sądzi, iż żyją one na Ziemi już nawet 1,5 miliarda lat, choć nie ma na to bezpośrednich dowodów. Bardziej prawdopodobne wydaje się, iż pojawiły się one na
Ziemi przed ponad 600 milionami lat. Obecnie śluzowce są dość nieliczną grupą organizmów – na całym świecie opisano zaledwie 800-1000 gatunków. Większość z nich to organizmy kosmopolityczne – występują na całym świecie, niezależnie od stref klimatycznych, i tylko nieliczne z nich związane są wyłącznie ze strefami tropikalnymi.

Jak już wspomniano, cykl życiowy śluzowców jest dość skomplikowany. Rozmnażają się, wytwarzając zarodniki. Z kiełkujących haploidalnych (posiadających pojedynczy garnitur chromosomów) zarodników powstają przypominające ameby pełzaki lub opatrzone wiciami pływki, przypominające wiciowce. Pływki z czasem mogą odrzucać wici i przekształcać się w pełzaki. Następnie twory te zlewają się parami i powstaje diploidalny (o podwójnym garniturze chromosomów) pełzak, stanowiący początek śluźni. Na tym etapie śluzowce są organizmami zbyt małymi, by dostrzec je bez mikroskopu. W dalszym okresie życia śluźnia zaczyna się powiększać na dwa sposoby. Z jednej strony odżywia się ona i rośnie, z drugiej zaś, jeśli różne śluźnie tego samego gatunku spotkają się, zlewają się, tworząc jeden, większy organizm. Śluźnia w zasadzie jest pojedynczą komórką, zawierającą jednak wiele jąder komórkowych. Taki twór nazywany jest komórczakiem. Komórczakami, oprócz śluzowców jest również większość grzybów. Śluźnia nie wytwarza żadnych zewnętrznych osłon – jest to nagi protoplast, obdarzony zdolnością ruchu.

Śluźnia pełza po podłożu w poszukiwaniu pokarmu, który stanowią różne mikroorganizmy – bakterie, glony, pierwotniaki czy mikroskopijne grzyby. Swoje ofiary pochłania podobnie jak ameba – oblewając je cytoplazmą i zamykając wewnątrz tzw. wodniczek trawiących, do których uwalniane są enzymy rozkładające białko. Dodatkowo śluźnia wydziela substancje trawiące na zewnątrz swojego organizmu i wchłania całą swoją powierzchnią rozłożone już związki organiczne. Nie wiadomo, jak długo śluzowiec może egzystować w postaci śluźni. Wiadomo jednak, że u niektórych gatunków śluźnia może osiągnąć bardzo duże rozmiary. Największa odnaleziona na świecie śluźnia należała do rzadkiego gatunku siatecznicy okazałej (Brefeldia maxima) i ważyła 20 kg. U zdecydowanej większości gatunków śluźnia jest raczej bardzo niewielka i trudna do zaobserwowania.

Śluźnia jest bardzo wrażliwa na wpływ warunków zewnętrznych – szczególnie niebezpieczny jest dla niej brak wilgoci. W zbyt suchym środowisku śluźnia może wyschnąć. Dla tej postaci śluzowca zabójcze są również temperatury poniżej –3°C i powyżej +52°C. Jeśli niedobór wilgoci następuje stopniowo, śluźnia może wytworzyć formę przetrwalną nazywaną sklerotą i oczekiwać na deszcz. Śluźnia unika również światła. Idealnymi miejscami dla rozwoju śluźni są zatem miejsca wilgotne, mroczne z nagromadzeniem dużej ilości martwej materii organicznej.

W pewnym momencie śluźnia przechodzi do fazy tworzenia zarodni. Co jest czynnikiem decydującym o tym, nie wiadomo. Na pewno jednym z głównych czynników jest wyczerpanie się zasobów pokarmu, jednak sygnałem może też być światło, temperatura lub zmiany chemizmu podłoża.

Od tej chwili śluźnia przestaje się odżywiać i pozbywa się ze swojego wnętrza wszelakich niestrawionych resztek pokarmu i przypadkowo pochłoniętych fragmentów podłoża. Wypełza też wtedy zwykle na różne podwyższenia – pniaki, wierzchnie strony kłód drzew, gałęzie leżące na ziemi, wspina się na rośliny. Wtedy też najłatwiej jest ją zaobserwować.

W dalszej fazie rozwoju, śluźnia przechodzi bardzo skomplikowane przemiany, w wyniku których powstają zarodnie wypełnione zarodnikami i różnymi dodatkowymi strukturami, jak np. włośnie służące do wypychania zarodników na zewnątrz zarodni.

U śluzowców wyróżnia się trzy typy zarodni. Najprostszymi są tzw. pierwoszczowocnie – w tym wypadku śluźnia, bez większych zmian zewnętrznych, przekształca się w zarodnię. Otacza się grubszą ścianą, a w swoim wnętrzu wytwarza zarodniki. Drugim typem jest tzw. zrosłozarodnia. W tym wypadku, śluźnia skupia się w jednym miejscu, tworząc zwykle dość dużych rozmiarów „poduszeczkę”. Następnie wytwarza ona zewnętrzne osłony, a w jej wnętrzu tworzona jest masa zarodników. Najbardziej skomplikowanymi tworami są jednak tzw. zarodnie właściwe. W tym wypadku, śluźnia rozpada się na małe fragmenty, z którego w wyniku bardzo skomplikowanych zmian organizacji wewnętrznej powstają niewielkich rozmiarów, jednak o skomplikowanej budowie wewnętrznej, zarodnie.

Zarodnie właściwe często wzniesione są na trzonkach lub stylikach, a w ich wnętrzu, oprócz zarodników wytwarzane są włośnie. Zarodnie właściwe są raczej niewielkie – ich rozmiary mogą mieć, w zależności od gatunku, poniżej jednego milimetra, do najwyżej 2-3 cm wysokości. Proces tworzenia zarodni u różnych gatunków może przebiegać bardzo gwałtownie, zajmując zaledwie kilka godzin lub być bardzo powolny i trwać nawet kilkanaście dni.

Jak już wcześniej wspomniano, śluzowce żyją w miejscach mrocznych i wilgotnych. Przeważająca część gatunków związana jest ze środowiskiem leśnym, gdzie ich głównym siedliskiem są murszejące kłody drzew, miejsca z nagromadzonymi butwiejącymi liśćmi i gałęziami. Rzadziej, nieliczne gatunki, spotyka się również na łąkach, torfowiskach a sporadycznie nawet na miejskich trawnikach. Znaczenie tych organizmów w przyrodzie nie jest zbyt dobrze poznane, sądzi się jednak, że z punktu widzenia gospodarki człowieka są one zupełnie nieistotne. Jedynym przykładem wykorzystywania śluzowców przez człowieka jest praktykowany w Meksyku obyczaj spożywania smażonej śluźni niektórych, dużych śluzowców.

Do niedawna na temat śluzowców zamieszkujących Wigierski Park Narodowy wiedziano bardzo niewiele. Wynikało to głównie z faktu, iż w Polsce jest zaledwie kilku specjalistów zajmujących się tymi przedziwnymi organizmami.

Jednak w 2008 roku, dzięki inicjatywie pracowników WPN-u skupionych w Stowarzyszeniu „Człowiek i Przyroda”, rozpoczęto realizację projektu, dotyczącego między innymi śluzowców. Badania terenowe przewidziano na lata 2008-2009. Po pierwszym sezonie badawczym stwierdzono występowanie 82 taksonów śluzowców (na około 220 taksonów opisanych na terenie Polski), z czego dwa gatunki stwierdzone na terenie WPN-u okazały się być nowe dla Polski. Gatunkami tymi są maworek pomarszczony (Physarum murinum) i wykwit żółtawy (Fuligo luteonitens).

Projekt jest realizowany dzięki wsparciu udzielonemu przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię poprzez dofinansowanie ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego, a także ze środków budżetu Rzeczpospolitej Polskiej w ramach Funduszu dla Organizacji Pozarządowych oraz Fundacji Grupy TP.

Maciej Romański

źródło: wigry.org.pl

#art #astrologia #birds #celtowie #creative-photography #creative-writing #duchowość #dusza #emocje #energia #ezoteryka #filozofia #fizyka #forest #grzyby #inspiracje #intencja #intuicja #Kingfisherprzykawie #kreatywność #książka #księżyc #kwantowa #las #magia #medytacja #mushrooms #natura #nature #pisanie #podświadomość #ptaki #rytuały #rzeczywistość #sny #spacer #spokój #symbole #twórczość #umysł #warsztat #wild #zima #śnienie #świadomość

Palce umarlaka „Dead man’s fingers”

„Kilka tygodni temu na oficjalnym profilu Lasów Państwowych na Twitterze pojawiło się zdjęcie przedstawiające… palce umarlaka. Tak potocznie mówi się na owocniki próchnilca maczugowatego (Xylaria polymorpha). Trzeba przyznać, że grzyby rzeczywiście mogą budzić upiorne skojarzenia” ~ Lasy państwowe, 2020

Próchnilec występuje niemal na całym świecie. Nie spotkamy go jedynie w Afryce i Antarktydzie. W Polsce ten nietypowy grzyb uchodzi za gatunek pospolity. Jego potoczna nazwa może nawiązywać zarówno do kształtu, jak i tego, że powoduje próchnienie drewna. Palce umarlaka dojrzewają jesienią najczęściej na martwym drewnie buków i dębów. Nierzadko wyrastają też na drewnie zakopanym w ziemi. Dodajmy, że ten grzyb nie jest jadalny ~ national-geographic.pl

W Sieniawce koło Wrocławia, dokładnie na mokradłach w pobliżu Stawu Trzcinowego znalazłam tydzień temu sporą rodzinkę palczastych stworów. Wyglądały imponująco na tle suchych liści dębu. Wyrastały ze spróchniałych, powalonych drzew.

Próchnilec maczugowaty, czyli Xylaria polymorpha, przybiera różne kształty. Najczęściej jednak może przypominać martwy ludzki palec, sięgający przeciętnie od 3 do 10 centymetrów wysokości i ok. 2,5 cm grubości. W języku angielskim gatunek tego grzyba zwyczajowo nazywa się „dead man’s fingers„, czyli po polsku „palcami umarlaka”.

Próchnilec maczugowaty. „Palce umarlaka”

Xylaria polymorpha należy do grzybów z rodziny próchnilcowatych. Ma ziarenkowatą powierzchnię, młode okazy wiosną są blade z białym szczytem. Zarodniki powodują, że stają się szare. Z czasem robią się coraz ciemniejsze, a na końcu czarne i pomarszczone.

Próchnilec maczugowaty, czyli palce umarlaka – jak wygląda ten grzyb

Próchnilce maczugowate wyrastają przez cały rok w małych grupach. Są saprofitami, które porastają martwe drewno w lasach, parkach oraz na opadłych gałęziach. Wyrastają najczęściej na bukach, grabach czy dębach źródło: natura.wm.pl, tvnmeteo.pl

#art #astrologia #birds #celtowie #creative-photography #creative-writing #duchowość #dusza #emocje #energia #ezoteryka #filozofia #fizyka #forest #grzyby #inspiracje #intencja #intuicja #Kingfisherprzykawie #kreatywność #książka #księżyc #kwantowa #las #magia #medytacja #mushrooms #natura #nature #pisanie #podświadomość #ptaki #rytuały #rzeczywistość #sny #spacer #spokój #symbole #twórczość #umysł #warsztat #wild #zima #śnienie #świadomość

Devil’s Fingers

#art #astrologia #birds #celtowie #creative-photography #creative-writing #duchowość #dusza #emocje #energia #ezoteryka #filozofia #fizyka #forest #grzyby #inspiracje #intencja #intuicja #Kingfisherprzykawie #kreatywność #książka #księżyc #kwantowa #las #magia #medytacja #mushrooms #natura #nature #pisanie #podświadomość #ptaki #rytuały #rzeczywistość #sny #spacer #spokój #symbole #twórczość #umysł #warsztat #wild #zima #śnienie #świadomość

Fungi

#art #astrologia #birds #celtowie #creative-photography #creative-writing #duchowość #dusza #emocje #energia #ezoteryka #filozofia #fizyka #forest #grzyby #inspiracje #intencja #intuicja #Kingfisherprzykawie #kreatywność #książka #księżyc #kwantowa #las #magia #medytacja #mushrooms #natura #nature #pisanie #podświadomość #ptaki #rytuały #rzeczywistość #sny #spacer #spokój #symbole #twórczość #umysł #warsztat #wild #zima #śnienie #świadomość