“Być może nie myślimy wyłącznie mózgiem. Być może część naszej mądrości mieszka także w sercu.”

Są takie chwile, gdy czujemy czyjąś obecność jeszcze zanim usłyszymy kroki. Gdy wchodzimy do pokoju i natychmiast wyczuwamy napięcie albo przeciwnie – spokój. Gdy po rozmowie z jednym człowiekiem jesteśmy pełni energii, a po spotkaniu z innym czujemy się wyczerpani.

Przez wieki przypisywano to intuicji, duszy, aurze lub niewidzialnym więziom między ludźmi.

Dziś naukowcy zadają podobne pytania innym językiem:

Czy nasze serce wysyła informacje do otoczenia?
Czy emocje wpływają na pole elektromagnetyczne organizmu?
Czy istnieje biologiczny mechanizm rezonansu między ludźmi?

Właśnie wokół tych zagadnień od kilkudziesięciu lat prowadzone są badania związane z instytutem HeartMath.

Serce – więcej niż pompa

W szkolnych podręcznikach serce przedstawiane jest jako niezwykle wydajna pompa tłocząca krew.

To prawda.

Ale to tylko część historii.

Neurokardiologia – stosunkowo młoda dziedzina nauki – odkryła, że serce posiada własną sieć neuronów.

Niektórzy badacze nazywają ją nawet „małym mózgiem serca”.

Znajduje się tam około 40 tysięcy wyspecjalizowanych komórek nerwowych zdolnych do samodzielnego przetwarzania informacji.

Oznacza to, że komunikacja nie przebiega wyłącznie od mózgu do serca.

Znaczna część sygnałów biegnie w przeciwnym kierunku.

Serce nie tylko wykonuje polecenia.

Ono także „rozmawia” z mózgiem.

Elektryczny podpis człowieka

Każde uderzenie serca generuje impulsy elektryczne.

To właśnie dlatego możliwe jest wykonanie badania EKG.

Jednak niewiele osób wie, że pole elektromagnetyczne serca jest znacznie silniejsze niż pole generowane przez mózg.

Według pomiarów jest ono wykrywalne nawet kilka metrów od ciała.

Nie oznacza to oczywiście, że ludzie czytają sobie nawzajem myśli.

Ale oznacza, że nasze organizmy stale emitują subtelne sygnały biologiczne.

Jesteśmy dosłownie otoczeni własnym polem elektromagnetycznym.

A skoro tak – pojawia się pytanie:

Czy emocje zmieniają charakter tego pola?

Koherencja serca

To jeden z najciekawszych terminów rozwijanych przez HeartMath.

Koherencja oznacza stan harmonii pomiędzy rytmem serca, układem nerwowym, oddechem i emocjami.

Podczas stresu rytm pracy serca staje się nieregularny.

Organizm przełącza się w tryb walki lub ucieczki.

Gdy jednak pojawiają się emocje takie jak:

• wdzięczność,
• życzliwość,
• współczucie,
• poczucie sensu,
• miłość,

rytm serca zaczyna przypominać harmonijną falę.

W tym stanie organizm działa efektywniej.

Poprawia się koncentracja.

Spada poziom hormonów stresu.

Łatwiej podejmować decyzje.

Niektórzy badacze sugerują nawet, że człowiek w stanie koherencji staje się bardziej odporny psychicznie.

Czy emocje są zaraźliwe?

Każdy zna takie doświadczenie.

Spotykasz osobę pełną spokoju.

Po kilku minutach sam zaczynasz oddychać wolniej.

Twoje ciało się rozluźnia.

Ale działa to także w drugą stronę.

Przebywanie z osobą bardzo zdenerwowaną często powoduje napięcie również u nas.

Psychologia społeczna od dawna opisuje zjawisko emocjonalnego zarażania.

Ludzie nieustannie synchronizują mimikę, ton głosu, tempo ruchów i oddech.

HeartMath proponuje jeszcze jedną możliwość:

że część tej synchronizacji może zachodzić również na poziomie biologicznych pól generowanych przez organizm.

To wciąż temat dyskusji naukowych.

Ale sam fakt, że nasze emocje wpływają na innych, nie budzi już większych wątpliwości.

Serce jako antena

W wielu kulturach serce uznawano za centrum świadomości.

Starożytni Egipcjanie wierzyli, że po śmierci ważono właśnie serce.

Filozofowie sufizmu pisali o „oku serca”.

Mistycy chrześcijańscy mówili o modlitwie serca.

Buddyści wspominali o współczuciu płynącym z centrum klatki piersiowej.

Przez tysiące lat była to metafora.

Dziś część naukowców zastanawia się, czy za tymi intuicjami nie kryje się coś więcej.

Może serce jest nie tylko organem biologicznym.

Może stanowi również niezwykle czuły system odbierania i przetwarzania informacji o naszym stanie wewnętrznym.

Eksperyment: zmiana świata od środka

Współczesna kultura nieustannie zachęca nas do zmieniania świata.

Kup więcej.

Pracuj więcej.

Bądź bardziej produktywny.

HeartMath proponuje coś odwrotnego.

Zmień najpierw własny stan.

Bo człowiek pełen chaosu wnosi chaos.

Człowiek pełen lęku wnosi lęk.

Człowiek pełen spokoju wnosi spokój.

To nie magia.

To biologia relacji.

Każda rozmowa, każde spojrzenie i każde słowo staje się nośnikiem naszego stanu emocjonalnego.

Ćwiczenie: 5 minut koherencji serca

Usiądź wygodnie.

Zamknij oczy.

Skieruj uwagę na okolice serca.

Oddychaj powoli.

Następnie przypomnij sobie chwilę wdzięczności.

Może być niewielka.

Promień słońca.

Pies śpiący przy twoich nogach.

Zapach lasu.

Rozmowa z przyjacielem.

Pozostań przy tym wspomnieniu przez kilka minut.

Nie próbuj niczego osiągać.

Po prostu odczuwaj.

Według badań taki stan może wpływać na pracę układu nerwowego, obniżać napięcie i poprawiać samopoczucie.

A jeśli serce naprawdę pamięta?

Może największa wartość tych badań nie polega na udowodnieniu istnienia tajemniczego pola.

Może ważniejsze jest przypomnienie czegoś, co ludzie wiedzieli od dawna.

Że nasze emocje mają znaczenie.

Że sposób, w jaki traktujemy siebie i innych, nie znika bez śladu.

Że każdy człowiek pozostawia po sobie pewien rodzaj rezonansu.

Nie wiemy jeszcze, jak daleko sięga pole serca.

Ale wiemy, że jedno życzliwe słowo potrafi zmienić czyjś dzień.

A czasem nawet całe życie.

I być może właśnie tam – pomiędzy biologią, psychologią i tajemnicą – zaczyna się najciekawsza część tej historii.