Archiwa tagu: #Kingfisherprzykawie

Kingfisher przy kawie

Czas jest gęsty w teraźniejszości… Muzyka jako fenomen czasu subiektywnego

Dodaj komentarz

„Czas jest gęsty w teraźniejszości, rozstrzeń, nie seria punktów, to znaczy czas subiektywny, nasz czas wewnętrzny. Wiecznie przywołujemy i odgadujemy, przewidując następną nutę melodii, przypominając sobie całą frazę w trakcie słuchania” – Burden parafrazując Husserla. Filozof ten podaje słuchanie muzyki jako podstawowy przykład subiektywnego doświadczenia czasu, z którym wiąże się więcej niż bezpośrednia teraźniejszość. Wiąże się z nim także następstwo i trawanie „ Fenomenologia wewnętrznej świadomości czasu, Bloomington 1966, czytam właśnie na 232 stronie niesamowitej książki Świat w płomieniach, Syrii Hustvedtni już wiem, że przeczytam wszystko co wyszło spod Jej pióra. Pewnie sięgnę również po Husserla jeśli starczy mi „subiektywnego czasu wewnętrznej świadomości”.

Fenomenologia Czasu w Świadomości Muzycznej: Refleksje na podstawie Husserla

Czas, jako pojęcie filozoficzne, od wieków fascynował myślicieli i artystów. Jednym z najbardziej złożonych i subtelnych ujęć tego zagadnienia jest koncepcja czasu subiektywnego, której szczegółową analizę przedstawił Edmund Husserl w swojej pracy „Fenomenologia wewnętrznej świadomości czasu”. W niniejszym eseju, bazując na cytacie Burdena parafrazującego Husserla, oraz na oryginalnych rozważaniach filozofa, postaram się przybliżyć, jak czas subiektywny manifestuje się w doświadczeniu słuchania muzyki i jak to doświadczenie wiąże się z szeroko pojętą fenomenologią.

Czas Obiektywny a Czas Subiektywny

Zacznijmy od rozróżnienia dwóch rodzajów czasu: obiektywnego i subiektywnego. Czas obiektywny, mierzony w sekundach, minutach, godzinach, jest czasem zewnętrznym, fizykalnym, rządzącym się prawami przyrody, niezależnym od ludzkiej świadomości. To ten czas, który można zmierzyć zegarem, czas linearnej progresji od przeszłości przez teraźniejszość ku przyszłości.

W przeciwieństwie do niego, czas subiektywny, o którym pisze Husserl, jest czasem wewnętrznym, przeżywanym przez jednostkę. Nie jest on serią punktów na osi, lecz raczej „gęstą” tkanką teraźniejszości, rozstrzenią, w której przeszłość, teraźniejszość i przyszłość współistnieją w jedności doświadczenia. W szczególności fenomen słuchania muzyki stanowi kluczowy przykład ilustrujący, jak nasza świadomość łączy te trzy wymiary czasu w jedno, nieprzerwane przeżycie.

Muzyka jako Fenomen Czasu Subiektywnego

Muzyka, bardziej niż inne sztuki, jest zakorzeniona w czasie. Każda nuta, fraza czy rytm istnieją tylko przez chwilę, ale jednocześnie są częścią większej całości, która wymaga zaangażowania słuchacza w sposób bardziej złożony niż zwykła percepcja teraźniejszości.

Husserl wskazuje, że słuchanie muzyki jest szczególnym przykładem, który ukazuje, jak świadomość nie ogranicza się do chwili obecnej. Gdy słuchamy melodii, jesteśmy nieustannie zaangażowani w przewidywanie tego, co nastąpi – oczekujemy kolejnej nuty, frazy, akordu. W tym samym momencie, w sposób niemal nieświadomy, przywołujemy w pamięci to, co już usłyszeliśmy, budując w ten sposób ciągłość doświadczenia muzycznego. Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość stapiają się w jedną całość, w której każda chwila jest naznaczona zarówno pamięcią, jak i antycypacją.

Burden, parafrazując Husserla, zauważa, że „czas jest gęsty w teraźniejszości”, co oznacza, że w każdym momencie naszego doświadczenia obecna jest nie tylko chwila bieżąca, ale także jej rozciągnięcie ku przeszłości i przyszłości. To zjawisko jest szczególnie intensywne w doświadczeniu muzyki, która jest sztuką czysto temporalną. Teraźniejszość w muzyce nie jest jedynie chwilą trwającą; jest ona ciągłym procesem syntezy przeszłości i przyszłości.

Świadomość i Czas w Perspektywie Fenomenologicznej

Husserlowska fenomenologia czasu rzuca światło na sposób, w jaki ludzkie doświadczenie jest zorganizowane. Zamiast widzieć świadomość jako pasywny odbiornik bodźców płynących z otoczenia, Husserl pokazuje, że świadomość aktywnie konstruuje czas, przekształcając serię chwil w jedno, spójne przeżycie.

Czas subiektywny nie jest więc liniowy – to nie prosta seria punktów, lecz rozstrzeń, w której każda chwila jest związana z tym, co było i z tym, co ma nastąpić. Taka interpretacja pozwala lepiej zrozumieć, dlaczego niektóre doświadczenia wydają się „dłuższe” lub „krótsze” od innych, niezależnie od faktycznego upływu czasu. Muzyka, jako sztuka operująca czasem, ujawnia to w sposób szczególnie wyrazisty.

Wnioski

Filozofia czasu, jaką proponuje Husserl, oferuje głębokie spojrzenie na naturę ludzkiego doświadczenia. W jego ujęciu czas subiektywny, „gęsty” w teraźniejszości, jest nieustannym dialogiem między przeszłością, teraźniejszością i przyszłością. Muzyka, jako zjawisko, w którym to dialogiczne podejście do czasu jest najbardziej widoczne, staje się nie tylko sposobem na przeżycie chwili, ale także na zrozumienie samej natury czasu i świadomości.

Słuchanie muzyki, jak pokazuje Husserl, to coś więcej niż tylko odbieranie dźwięków. To głęboko fenomenologiczne doświadczenie, które odsłania, jak świadomość konstruuje czas, łącząc w jedną spójną całość elementy przeszłości, teraźniejszości i przyszłości. W ten sposób muzyka staje się nie tylko formą sztuki, ale także kluczem do zrozumienia jednej z najważniejszych zagadek ludzkiej egzystencji – natury czasu.

Kingfisher przy kawie

Działaj

2 Komentarze

Już po świętach chociaż święto. Długi słoneczny weekend wkrada się przez okno jak złodziej. Wszystko lśni od porannej rosy. Refleksy światła układają się w pozytywne myśli. Słychać pisk dzięcioła, któremu nie pozwalam pukać w mój dach. Przylatuje z regularnością zegarka ale wydziobuje dziury pod innym adresem. Żadnych więcej dźwięków. Małe ptaki jeszcze śpią.

Osiemnaste urodziny mojego syna były spokojne. Nikt nie wystrzelił ze swoimi zaległymi pretensjami nawet narcyzy. Książkowe terapie nauczyły mnie milczeć. Było jak trzeba. Złote balony przy lustrze odmierzają czas wielką osiemnastką. Dzieciństwo zaznaczyło swoje powolne odchodzenie w czeluście dorosłości. Symbolicznie rozeszło się po kościach. Nikt nie ucierpiał. Tort był wyśmienity, bezowy z prawdziwą bitą śmietaną. Smakował jak rurki z kremem pod arkadami z mojego dzieciństwa. Smakował wszystkim oprócz solenizantowi. S. Nie przepada za ciastami, więc torty zawsze są dla gości ale koperty już nie.

I to jest ta jasna strona urodzin. Przez chwilę czujesz, że możesz zrealizować swoje marzenia. Później orientujesz się, że jest ich za dużo. Następnie zniechęcisz się i wydajesz wszystko na gry z kumplami. Najpierw żałujesz, a z wiekiem dobrze wspominasz. Już takich spontanów nie wyciśniesz z siebie po trzydziestce choćbyś nie wiem jak się starał powrót do mentalności dziecka, zawsze będzie sztuczny i wyrachowany. Tylko dzisiaj możesz kupić kumplowi kompa, żeby mógł z tobą pograć w ostatnie wakacyjne dni… Jutro już będzie za późno. Dorosłość biegnie jak sztylet po drucie, żeby okroić twoją duszę z ostatnich złudzeń. To teraz jest czas na marzenia… Zanim starcze umysły wybiją ci z głowy niemożliwe. Zanim wyrachowanie wpisze się w twój pesel. Działaj!

Kingfisher przy kawie

Nieprzewidywalność

Dodaj komentarz

Znowu deszcz. Przyszedł niespodziewanie nad ranem po upalnym dniu i upalnej nocy. Zmoczył mi pranie więc zaraz zaczną się pretensje o mokre koszulki, które mogły wisieć w pomieszczeniu, a nie płukać się na niebieskim sznurku w kroplach deszczu. Ale czy można było przewidzieć kolejny deszcz?

Myślę, że nie.

Przewidywanie jest jak wróżenie fusów. Trafianie kulą w płot. Można założyć tylko jedno: zawsze się coś spierdoli. W najlepszym planie znajdzie najsłabsze ogniwo, niezauważalna szczelina, luka. Zwykle to pogoda albo człowiek. Tak zwane nieprzewidziane okoliczności wiszą sobie w chmurze nad całym przedsięwzięciem, żeby spaść jak grad w ostatniej minucie.

Nieprzewidywalność jest wpisana w naszą codzienność. Odpychamy o niej myśl. Z naiwnością dziecka chcemy wszystko kontrolować, mieć poukładane klocki na najbliższy tydzień lub wieczność. Ale to niemożliwe.

Wszędzie wkrada się niestabilność. Brak połączenia ze schematem. Misterne biznesplany kończą się jak pieniądze na wykończenie domu na ostatniej prostej. Niczego nie da się przewidzieć.

Podobno trzeba umieć przewidzieć złożoność systemów, żeby poukładać sobie właściwą strategię działania. Wszystko od czegoś zależy i jest z czymś połączone w olbrzymim ekosystemie danych. Mamy dane. Z których lepimy sobie przyszłość. Ale strumienie informacji płyną rwącymi potokami. Nie można tego przyswoić, ogarnąć, wyciągnąć wnioski. Nie mamy dobrej wyszukiwarki do systemu. Opieramy się na intuicji udając, że to wnikliwe analizy.

Tymczasem bagna i lasy same sobie produkują chmury deszczowe, kiedy potrzebują więcej wilgoci…

Czym dla ludzi jest nieprzewidywalność?

Nieprzewidywalność jest jednym z fundamentalnych aspektów ludzkiego doświadczenia, wpływającym na nasze emocje, decyzje i zachowania. W obliczu rzeczywistości pełnej niepewności, człowiek musi stawić czoła licznym wyzwaniom, które kształtują jego życie na różnorodne sposoby.

Nieprzewidywalność można zdefiniować jako stan, w którym przyszłe wydarzenia, ich przebieg lub skutki są trudne lub niemożliwe do przewidzenia. Może ona występować na wielu poziomach, od codziennych zdarzeń, takich jak pogoda, po złożone i długoterminowe kwestie, jak dynamika globalnej gospodarki czy zmiany klimatyczne. Nieprzewidywalność jest często ściśle związana z pojęciem ryzyka, gdyż w obu przypadkach mamy do czynienia z elementem niepewności.

Emocje związane z nieprzewidywalnością

Nieprzewidywalność często budzi u ludzi intensywne emocje, które mogą być zarówno pozytywne, jak i negatywne.

  1. Lęk i niepokój: Najbardziej powszechną reakcją na nieprzewidywalność jest lęk. Nieznane wywołuje obawy, ponieważ człowiek instynktownie dąży do unikania zagrożeń. Lęk przed nieznanym może prowadzić do silnego stresu, zwłaszcza gdy jednostka czuje się bezradna w obliczu nadchodzących wydarzeń, na które nie ma wpływu.
  2. Ekscytacja i ciekawość: Nieprzewidywalność może również wywoływać emocje pozytywne, takie jak ekscytacja czy ciekawość. Dla wielu osób nieznane jest źródłem inspiracji i motywacji do eksploracji nowych możliwości. W kontekście gier, podróży czy innowacji, element zaskoczenia może wzmacniać pozytywne doznania i uczucie satysfakcji.
  3. Frustracja i złość: Gdy nieprzewidywalność prowadzi do nieoczekiwanych i niepożądanych rezultatów, może wywoływać frustrację lub złość. Brak kontroli nad sytuacją, zwłaszcza w kontekście zawodowym lub osobistym, często prowadzi do poczucia niesprawiedliwości i napięcia.

Działania wynikające z nieprzewidywalności

Nieprzewidywalność wpływa na decyzje i zachowania ludzi na różne sposoby, prowadząc do specyficznych strategii adaptacyjnych.

  1. Poszukiwanie kontroli: W odpowiedzi na nieprzewidywalność ludzie często próbują zyskać większą kontrolę nad swoim życiem. Może to przejawiać się w planowaniu, tworzeniu strategii i przewidywaniu możliwych scenariuszy. Dążenie do minimalizowania ryzyka jest naturalnym mechanizmem obronnym, który ma na celu redukcję lęku i poczucia bezradności.
  2. Unikanie i wycofanie: W obliczu nieprzewidywalnych sytuacji, które wydają się zbyt trudne do opanowania, jednostki mogą decydować się na unikanie lub wycofanie się z danej sytuacji. Tego typu reakcja jest często wynikiem przytłoczenia emocjonalnego lub poczucia, że dalsze działanie mogłoby przynieść więcej szkody niż pożytku.
  3. Elastyczność i adaptacja: Niektóre osoby rozwijają umiejętność elastycznego reagowania na zmieniające się okoliczności. Taka postawa, znana jako rezyliencja, pozwala na skuteczniejsze radzenie sobie z nieprzewidywalnością poprzez dostosowywanie się do nowych warunków i poszukiwanie rozwiązań w trudnych sytuacjach.
  4. Kreatywność i innowacja: Nieprzewidywalność może stymulować kreatywność i innowacyjność. W sytuacjach, gdy tradycyjne metody zawodzą, poszukiwanie nowych, nietypowych rozwiązań staje się koniecznością. W ten sposób nieprzewidywalność może prowadzić do odkrywania nowych dróg rozwoju, zarówno w życiu osobistym, jak i w szerszym kontekście społecznym.

Znaczenie nieprzewidywalności w życiu człowieka

Nieprzewidywalność, mimo że często jest postrzegana jako źródło stresu, pełni istotną rolę w życiu człowieka. Jest ona nieodłącznym elementem procesu uczenia się i rozwoju. Poprzez zmaganie się z niepewnością, jednostki nabywają nowych umiejętności, rozwijają odporność psychiczną i uczą się radzenia sobie w trudnych sytuacjach.

Ponadto, nieprzewidywalność przyczynia się do różnorodności doświadczeń, która jest kluczowa dla rozwoju osobowości. Zaskakujące i nieoczekiwane wydarzenia mogą prowadzić do głębokich refleksji, zmiany przekonań i wartości, a także do odkrywania nowych ścieżek życiowych.

Jak sobie radzić z nieprzewidywalnością?

Nieprzewidywalność dotyczy różnych sfer życia, takich jak zdrowie, praca, relacje międzyludzkie czy sytuacje finansowe. Choć nie da się jej całkowicie wyeliminować, istnieją strategie, które mogą pomóc w skutecznym radzeniu sobie z nieprzewidywalnością i zmniejszaniu stresu z nią związanego.

1. Akceptacja niepewności

Pierwszym krokiem do radzenia sobie z nieprzewidywalnością jest akceptacja faktu, że nie wszystko w życiu można kontrolować. Przyjęcie tego założenia pomaga zmniejszyć stres związany z próbami nadmiernej kontroli nad każdym aspektem życia. Zamiast walczyć z niepewnością, warto nauczyć się ją akceptować jako naturalną część egzystencji.

2. Skupienie na tym, co można kontrolować

Choć nie można kontrolować wszystkiego, istnieją aspekty życia, na które mamy realny wpływ. Skupienie się na tych obszarach pozwala poczuć większą kontrolę nad swoim życiem. Może to obejmować dbanie o zdrowie, zarządzanie finansami, rozwijanie umiejętności czy budowanie silnych relacji z bliskimi.

3. Rozwijanie elastyczności i adaptacji

Umiejętność adaptacji do zmieniających się okoliczności jest kluczowa w radzeniu sobie z nieprzewidywalnością. Rozwijanie elastycznego podejścia pozwala na łatwiejsze dostosowywanie się do nowych sytuacji i szukanie rozwiązań w trudnych momentach. Elastyczność można rozwijać poprzez ćwiczenie otwartości na zmiany, eksplorowanie nowych doświadczeń i uczenie się z porażek.

4. Techniki redukcji stresu

Nieprzewidywalność często prowadzi do stresu, dlatego ważne jest, aby nauczyć się skutecznych technik jego redukcji. Medytacja, ćwiczenia oddechowe, joga czy regularna aktywność fizyczna mogą pomóc w zarządzaniu stresem. Techniki te pozwalają na odprężenie i odzyskanie równowagi emocjonalnej, co jest kluczowe w obliczu niepewności.

5. Budowanie wsparcia społecznego

Silna sieć wsparcia społecznego może znacząco pomóc w radzeniu sobie z nieprzewidywalnością. Bliscy, przyjaciele i rodzina mogą dostarczyć wsparcia emocjonalnego, doradztwa i pomocy praktycznej w trudnych momentach. Dzielenie się swoimi obawami z zaufanymi osobami może przynieść ulgę i nowe perspektywy na problemy.

6. Planowanie z marginesem elastyczności

Chociaż nie da się przewidzieć wszystkiego, warto planować z uwzględnieniem możliwych zmian i nieprzewidzianych zdarzeń. Tworzenie planów z marginesem na elastyczność pozwala na lepsze radzenie sobie z sytuacjami, gdy rzeczywistość odbiega od oczekiwań. Na przykład, planowanie finansowe z uwzględnieniem awaryjnego funduszu może zmniejszyć stres w sytuacjach kryzysowych.

7. Zarządzanie myślami i emocjami

Świadomość swoich myśli i emocji oraz umiejętność ich zarządzania to kluczowy element radzenia sobie z nieprzewidywalnością. Techniki takie jak terapia poznawczo-behawioralna (CBT) mogą pomóc w identyfikacji negatywnych wzorców myślenia i zastąpieniu ich bardziej konstruktywnymi. Praktyka uważności (mindfulness) pomaga w byciu bardziej obecnym tu i teraz, co redukuje lęk przed przyszłością.

8. Nastawienie na naukę i rozwój

Nieprzewidywalność często wiąże się z nieoczekiwanymi wyzwaniami, które mogą być postrzegane jako okazje do nauki i rozwoju. Zamiast obawiać się nieznanego, warto postrzegać je jako szansę na zdobycie nowych doświadczeń i umiejętności. Przyjęcie postawy otwartości i ciekawości wobec niepewności może przynieść pozytywne efekty zarówno w życiu osobistym, jak i zawodowym.

9. Przygotowanie się na różne scenariusze

Choć nie można przewidzieć wszystkiego, można przygotować się na różne scenariusze. Tworzenie planów awaryjnych na wypadek nieprzewidzianych zdarzeń daje poczucie bezpieczeństwa i gotowości na różne sytuacje. Na przykład, opracowanie planu działania w razie utraty pracy czy poważnej choroby może pomóc w lepszym radzeniu sobie z trudnościami, gdy się pojawią.

Radzenie sobie z nieprzewidywalnością wymaga kombinacji akceptacji, elastyczności, wsparcia społecznego i umiejętności zarządzania stresem. Choć nie da się całkowicie wyeliminować niepewności z życia, można nauczyć się skutecznych strategii radzenia sobie z nią, co pozwoli na spokojniejsze i bardziej satysfakcjonujące życie. Kluczem jest rozwijanie postawy otwartości na zmiany i gotowości do adaptacji, co w dłuższej perspektywie może przynieść nieoczekiwane korzyści i wzbogacić nasze doświadczenia.

Kingfisher przy kawie

Zaginięcia

Dodaj komentarz

Skończyłam właśnie czytać Szczelinę, podrzuconą za grosze przez wyszukiwarkę. Książka była tak wciągająca, jak powieści z dzieciństwa dla których zarywało się noce.

Prosta fabuła, logiczne dialogi, zwyczajny bohater ale tajemnicze okoliczności, w które zostaje wciągnięty nie pozwalały wygasnąć narastającej ciekawości.

Niewiele jest dzisiaj ciekawych historii. Książek rozbudzających entuzjazm od pierwszej strony. Owszem, są nowe interesujące formy, oryginalne narracje czy osobowości jednak dotarcie do sedna jest uciążliwe i wynika raczej z „nie wypada” niż z chęci rozwikłania zagadki. W przypadku Szczeliny było zupełnie inaczej.

Zainteresowały mnie wzmianki o policjancie – Davidzie Paulidesie, który analizował zaginięcia w parkach narodowych i opisał je w swojej książce, która niestety nie doczekała się tłumaczenia na język polski i wiele innych ciekawostek wplątanych w treść.

Zaginięcia to zdarzenia budzące wiele emocji. Brak jest chyba najsilniejszą z emocji. Natomiast niewyjaśniony „brak” rozwija lawinę myśli nad, którymi trudno zapanować. Lubię ten temat. Rozbudza moją wyobraźnię do czerwoności. Kontrolowany strach straty otwiera nieznane drzwi percepcji i wyzwala kreatywne myślenie bardziej niż w przypadku zwykłych kryminałów. Niestety zaginięcia to realny problem miast, wsi i miasteczek, który dotyka ludzi każdego dnia, w każdym zakątku świata. A akcja natychmiastowych poszukiwań przedstawiana nam w filmach i książkach jest tylko fikcją lub namiastką tego, co powinno się robić w takich przypadkach. Najwięcej pracy spoczywa na barkach najbliższych. Reszta jest tylko zrządzeniem losu. Wielką niewiadomą. Oczekiwaniem. Brakiem. Bólem.

„Szczelina” (słow. „Trhlina”) autorstwa Jozefa Kariki to powieść grozy inspirowana prawdziwymi zaginięciami w masywie Trybecz na Słowacji. Książka opowiada historię studenta Igora, który natrafia na informacje o tajemniczych zniknięciach ludzi w okolicach Trybecza. Fascynacja i ciekawość prowadzą go do podjęcia decyzji o zorganizowaniu wyprawy w te rejony wraz z grupą przyjaciół.

Podczas eksploracji opuszczonych miejsc, bohaterowie doświadczają dziwnych i przerażających zjawisk, które stopniowo ujawniają mroczną prawdę o tym regionie. Atmosfera książki jest pełna napięcia i tajemnic, a fabuła rozwija się dynamicznie, prowadząc czytelnika przez serię niepokojących wydarzeń.

„Szczelina” łączy elementy thrillera z mistycznym horrorem, tworząc wciągającą opowieść o lęku przed nieznanym i tajemnicach, które kryją się w dzikich ostępach słowackich gór. Książka zyskała dużą popularność i była adaptowana na film, co dodatkowo podkreśla jej wpływ na współczesną kulturę grozy.

Zaginięcia

Aktualne dane o zaginięciach ludzi w Polsce wskazują, że rocznie notuje się od 11 tysięcy do ponad 20 tysięcy zgłoszeń o zaginięciu. W roku 2020 odnotowano około 12,750 zaginięć, a do lipca 2021 roku zgłoszono 6,909 nowych przypadków [oai_citation:1,Zaginieni w Polsce. Najczęściej zakończenia są szczęśliwe - Wiadomości](https://wiadomosci.onet.pl/kraj/zaginieni-w-polsce-najczesciej-zakonczenia-sa-szczesliwe/8cb8n1p) [oai_citation:2,Zaginięcia osób w Polsce. Fakty i mity - Policja.pl - Portal polskiej Policji](https://www.policja.pl/pol/aktualnosci/115830,Zaginiecia-osob-w-Polsce-Fakty-i-mity.html).

Z danych policyjnych wynika, że około 30% zaginionych odnajduje się w ciągu pierwszych 24 godzin od zgłoszenia, 54% w ciągu 48 godzin, a aż 77% w ciągu tygodnia. Po miesiącu od zgłoszenia odnajduje się ponad 90% osób [oai_citation:3,Zaginieni w Polsce. Najczęściej zakończenia są szczęśliwe - Wiadomości](https://wiadomosci.onet.pl/kraj/zaginieni-w-polsce-najczesciej-zakonczenia-sa-szczesliwe/8cb8n1p) [oai_citation:4,Zaginięcia osób w Polsce. Fakty i mity - Policja.pl - Portal polskiej Policji](https://www.policja.pl/pol/aktualnosci/115830,Zaginiecia-osob-w-Polsce-Fakty-i-mity.html).

Nieco inne dane dotyczą zaginięć Polaków za granicą. W takich przypadkach częste przyczyny to utrata pracy, problemy finansowe, uzależnienia, czy też świadome zerwanie kontaktu z rodziną. W Niemczech i Holandii liczba zaginięć Polaków jest stosunkowo wysoka, a wiele przypadków dotyczy osób bezdomnych oai_citation:5,Zaginięcia Polaków za granicą: Najwięcej w Niemczech i w Holandii.

W sumie, w krajowym systemie informacji policyjnej obecnie znajduje się około 2418 nieodnalezionych przypadków, z których najstarsze sięgają lat 60-tych ubiegłego wieku [oai_citation:6,Zaginieni w Polsce. Najczęściej zakończenia są szczęśliwe - Wiadomości](https://wiadomosci.onet.pl/kraj/zaginieni-w-polsce-najczesciej-zakonczenia-sa-szczesliwe/8cb8n1p).

Więcej informacji można znaleźć w książce: Zawieszeni. O zaginionych i ludziach, którzy ich szukają – Szymon J. Wróbel

„O tym, jak to możliwe, że człowiek znika bez śladu, i o metodach poszukiwań, a także o przypadkach, których nie udało się wyjaśnić, opowiadają m.in. wybitny profiler, ekspert w dziedzinie poligrafii czy członkowie grup poszukiwawczo-ratowniczych i słynnej jednostki Archiwum. Część dochodu ze sprzedaży książki przekazana zostanie na rzecz Fundacji Itaka

Fundacja Itaka to najstarsza i największa polska organizacja pozarządowa, która kompleksowo zajmuje się problematyką zaginięć. Wspierają rodziny osób zaginionych na różnych etapach poszukiwań – zarówno w Polsce, jak i za granicą. Ponadto prowadzą linię wsparcia dla rodzin zaginionych, gdzie mogą otrzymać bezpłatną pomoc psychologiczną, prawną oraz socjalną.

W 2009 roku zostali polskim operatorem europejskiego numeru, znanego jako Telefon w Sprawie Zaginionego Dziecka i Nastolatka: 116 000”

Powyższy opis pochodzi od wydawcy.

David Paulides

David Paulides jest badaczem znanym z serii książek i dokumentów „Missing 411”, w których zajmuje się tajemniczymi zaginięciami ludzi na terenie parków narodowych i innych obszarów dzikiej przyrody w Stanach Zjednoczonych i innych krajach. Jego prace skupiają się na przypadkach zaginięć, które według niego charakteryzują się pewnymi nietypowymi cechami, sugerującymi, że nie są to zwykłe przypadki zgubienia się lub przestępstw.

Odkrycia i wątki w pracach Paulidesa

Nietypowe cechy zaginięć

Paulides zidentyfikował kilka wspólnych cech, które często pojawiają się w przypadkach, które badał:

  • Nagłe zniknięcie: Osoby znikają nagle i często w miejscach, gdzie powinny być łatwo widoczne dla innych.
  • Zniknięcia w pobliżu wody: Wiele zaginięć miało miejsce w pobliżu rzek, jezior lub innych zbiorników wodnych.
  • Szybkie przemieszczenie: Ofiary często są odnajdywane (jeśli w ogóle) w odległych miejscach, co sugeruje, że przemieściły się w sposób, który wydaje się fizycznie niemożliwy w tak krótkim czasie.
  • Brak śladów: W wielu przypadkach nie ma żadnych śladów, które mogłyby wskazywać, co się stało, ani fizycznych dowodów, takich jak ubrania czy osobiste rzeczy.
  • Nietypowe zachowanie psów tropiących: Psy często nie są w stanie podjąć tropu lub zachowują się w sposób wskazujący na dezorientację.

Przypadki zaginięć

W swoich książkach Paulides dokumentuje dziesiątki przypadków zaginięć. Wiele z tych przypadków dotyczy dzieci, które zniknęły w ciągu kilku sekund z oczu opiekunów, a następnie były znajdowane wiele mil od miejsca zaginięcia, często w miejscach trudno dostępnych.

Teorie i hipotezy

Paulides unika formułowania konkretnych teorii dotyczących przyczyn zaginięć, jednak w jego pracach pojawiają się różne spekulacje, od naturalnych drapieżników, przez działalność przestępczą, po zjawiska paranormalne i zaawansowaną technologię. Jego prace mają na celu przede wszystkim zwrócenie uwagi na te zaginięcia i skłonienie odpowiednich służb do dokładniejszego zbadania tych przypadków.

Krytyka

Prace Paulidesa spotkały się z mieszanym odbiorem. Zwolennicy uważają, że jego badania rzucają światło na realny problem, który jest ignorowany przez władze. Krytycy natomiast zarzucają mu brak naukowego podejścia i skłonność do sensacyjnych spekulacji bez twardych dowodów.

Znaczenie badań

Niezależnie od kontrowersji, prace Paulidesa zwróciły uwagę na problem zaginięć w parkach narodowych i innych obszarach dzikiej przyrody. Podkreśliły potrzebę lepszego monitorowania i dokumentowania takich przypadków, a także prowadzenia bardziej szczegółowych i systematycznych badań w celu zrozumienia tego zjawiska.

David Paulides i jego seria „Missing 411” poruszają fascynujący i tajemniczy temat zaginięć w dzikiej przyrodzie, podkreślając potrzebę dalszych badań i lepszego zrozumienia tych zjawisk. Jego prace, mimo że kontrowersyjne, otworzyły nowe pole do dyskusji i badań, które mogą przyczynić się do zwiększenia bezpieczeństwa w parkach narodowych i innych terenach rekreacyjnych.

Kingfisher przy kawie

Dlaczego nie wycina się drzew?

Dodaj komentarz

„Zobaczyć świat w ziarenku piasku,
Niebiosa w jednym kwiecie z lasu.
W ściśniętej dłoni zamknąć bezmiar,
W godzinie – nieskończoność czasu. (…)”

William Blake „Wróżby niewinności”
(ang. Auguries of the Innocence, tłum. Zygmunt Kubiak)

Ukryte życie lasu

Pewien biolog i profesor biologi na University of The South w Sewanee, Tenneesse, David Haskell przez cały rok obserwuje mały skrawek lasu, który nazywa „mandalą”, o średnicy jednego metra. Każdego dnia wraca do tego samego miejsca, aby w ciszy, z należytą uważnością rejestrować w swoim umyśle zmiany zachodzące w przyrodzie w ciągu czterech pór roku. Dzięki temu podejściu odkrywa fascynujący świat roślin, zwierząt, grzybów i mikroorganizmów. Piękno tych mikro-zjawisk opisuje w książce „Ukryte życie lasu: Rok obserwacji przyrody” dając nam wgląd w ukryty wymiar ekosystemu jakiego dotychczas nie doświadczaliśmy.

Książka składa się z 43 rozdziałów, z których każdy skupia się na innym aspekcie życia w lesie, związanym z konkretnym dniem obserwacji. Haskell opisuje nie tylko to, co widzi, ale także kontekst ekologiczny, biologiczny i filozoficzny swoich obserwacji. Są nimi:

1. Cykle przyrody:

  • Haskell bada, jak zmiany sezonowe wpływają na różnorodne formy życia. Opisuje, jak różne organizmy przystosowują się do zmieniających się warunków, takich jak zmiany temperatury, wilgotności i dostępności światła.

2. Interakcje ekologiczne:

  • Autor ukazuje, jak rośliny, zwierzęta, grzyby i mikroorganizmy współdziałają ze sobą. Przykłady obejmują symbiozę, konkurencję i drapieżnictwo.

3. Procesy ekosystemowe

  • Książka opisuje kluczowe procesy, takie jak fotosynteza, rozkład materii organicznej i cykle biogeochemiczne. Haskell wyjaśnia, jak te procesy są powiązane i jak wpływają na funkcjonowanie lasu.

4. Wpływ człowieka

  • Haskell nie pomija wpływu działalności człowieka na lasy. Opisuje, jak zmiany klimatyczne, zanieczyszczenia i wylesianie wpływają na ekosystemy leśne. Książka jest również pełna osobistych refleksji autora na temat natury, życia i naszej roli w ekosystemie. Haskell zachęca czytelników do zastanowienia się nad własnym związkiem z przyrodą i do głębszego docenienia jej złożoności i piękna.

„Ukryte życie lasu” zostało szeroko docenione za swoją unikalność i wkład w literaturę przyrodniczą. Książka nie tylko edukuje, ale również inspiruje do refleksji nad naszym miejscem w świecie przyrody. Jest to lektura obowiązkowa dla każdego, kto interesuje się biologią, ekologią lub po prostu kocha przyrodę. A może my zamieńmy się na chwilę w obserwatorów przyrody i rejestrujemy co się dzieje w naszych zielonych ulubionych zakątkach. I zastanówmy się czy argumenty, które słyszymy od najmłodszych lat, że wycinka drzew była/ jest konieczna naprawdę znajdują uzasadnienie w literaturze naukowej. Skąd płynęła/płynie ta wiedza, kto ją weryfikował w nowej rzeczywistości klimatycznej i czy w dzisiejszych czasach nadal powinna istnieć?

Co się stanie gdy wytniemy drzewo?

Z obserwacji zwykłego spacerowicza wiem, że nie wyrośnie już w tym miejscu grzyb, ani jagoda – a mech pod nim wypali się, może zarośnie perzem albo zostanie suchym plackiem ziemi. Na pewno nie będzie już gąbką utrzymującą wilgotność w glebie łączącą się z innymi gąbkami niewidoczną siecią korzeni roślin i grzybów. Na gałęzi nie usiądzie już żaden ptak. Młode dzięcioły nigdy nie wylecą już ze swojej dziupli… ale to tylko wierzchołek góry lodowej.

Bez tlenu w epoce smogu

Duże drzewo, takie jak np. dąb, produkuje znaczne ilości tlenu, choć dokładna ilość może się różnić w zależności od różnych czynników, takich jak wiek drzewa, jego zdrowie, wielkość i środowisko wzrostu. Dlatego wycinanie i sadzenie młodych drzewek w miejsce starych w lesie o zwartej strukturze to zabieg, pozbawiony sensu.

Produkcja tlenu przez duże drzewo, na przykład dąb

1. Średnie obliczenia

2. Porównania i kontekst

3. Czynniki wpływające na produkcję tlenu

  • Ilość produkowanego tlenu zależy od fotosyntezy, która jest procesem, w którym drzewa przekształcają dwutlenek węgla i wodę w tlen i glukozę przy użyciu energii słonecznej. Warunki takie jak dostęp do światła słonecznego, wody, składników odżywczych w glebie oraz temperatura wpływają na efektywność tego procesu.

Wnioski

Produkcja tlenu przez drzewa w tym duże drzew jest kluczowym elementem ekosystemów leśnych i ma znaczący wpływ na jakość powietrza, którym oddychamy. Drzewa nie tylko produkują tlen, ale także absorbują dwutlenek węgla, co przyczynia się do walki ze zmianami klimatycznymi.

Źródła

Efekt motyla

Efekt motyla to koncepcja w teorii chaosu, która opisuje, jak małe zmiany w początkowych warunkach systemu dynamicznego mogą prowadzić do znacznych różnic w późniejszych stanach tego systemu. Pojęcie to zostało popularnie zilustrowane przez przykład motyla, którego trzepot skrzydeł w jednym miejscu na świecie (np. w Brazylii) może wywołać kaskadę zdarzeń prowadzących do powstania tornada w innym miejscu (np. w Teksasie).

Kluczowe punkty:

  1. Małe Przyczyny, Wielkie Skutki: Efekt motyla pokazuje, że w systemach nieliniowych, małe zmiany mogą mieć ogromne i nieprzewidywalne konsekwencje.
  2. Teoria Chaosu: Jest to centralne pojęcie w teorii chaosu, która bada złożone systemy dynamiczne, gdzie wynik jest niezwykle czuły na początkowe warunki.

Źródła:

  • Lorenz, E. N. (1972). „Predictability: Does the Flap of a Butterfly’s Wings in Brazil Set Off a Tornado in Texas?” The American Association for the Advancement of Science.
  • Gleick, J. (1987). Chaos: Making a New Science. Penguin Books.

Przykład:

Edward Lorenz, meteorolog, który zapoczątkował teorię chaosu, zauważył, że małe zmiany w początkowych warunkach jego modelu pogodowego prowadziły do zupełnie różnych wyników, co ilustruje nieprzewidywalność systemów dynamicznych.

Zatem każda zmiana rodzi zmianę. Wycięcie drzewa w lesie może mieć znaczący wpływ na cały ekosystem, ponieważ jak już wiemy, lasy są złożonymi systemami zależności między różnymi organizmami. Oto kilka kluczowych interakcji i skutków, które można zaobserwować:

1. Zmiany w strukturze siedlisk

  • Światło i temperatura: Wycięcie drzewa zwiększa dostęp światła słonecznego do niższych warstw lasu, co może prowadzić do wzrostu temperatury na poziomie gruntu i zmian w wilgotności gleby.
  • Mikroklimat: Zmiana mikroklimatu może wpłynąć na rośliny cieniolubne, które nie są przystosowane do bezpośredniego nasłonecznienia, prowadząc do zmniejszenia ich populacji.

2. Wpływ na glebę

  • Erozja gleby: Korzenie drzew pomagają utrzymać strukturę gleby. Ich usunięcie może prowadzić do zwiększonej erozji, szczególnie na stromych terenach.
  • Zmiany w składzie organicznym: Drzewa dostarczają organicznych materiałów do gleby poprzez opadanie liści i gałęzi. Wycięcie drzewa zmniejsza ilość dostępnej materii organicznej, co może wpłynąć na żyzność gleby.

3. Wpływ na roślinność

  • Sukcesja wtórna: W miejscu wyciętego drzewa mogą rozwijać się nowe rośliny pionierskie, które są przystosowane do bardziej otwartych i nasłonecznionych miejsc.
  • Konkurencja: Rośliny konkurujące o zasoby, takie jak światło i woda, mogą zmieniać swoje rozmieszczenie i dominację w ekosystemie.

4. Zmiany w faunie

  • Mikrohabitaty: Drzewa są siedliskiem dla wielu organizmów, takich jak ptaki, owady i ssaki. Wycięcie drzewa może prowadzić do utraty schronienia, miejsc lęgowych i źródeł pokarmu dla tych organizmów.
  • Kaskady troficzne: Zmiany w populacjach organizmów na jednym poziomie troficznym mogą wpływać na inne poziomy. Na przykład, zmniejszenie liczby ptaków owadożernych może prowadzić do wzrostu populacji owadów, co z kolei może wpływać na roślinność.

5. Wpływ na wodę

  • Hydrologia: Drzewa odgrywają kluczową rolę w cyklu wodnym poprzez transpirację i retencję wody. Ich usunięcie może prowadzić do zmniejszenia retencji wody, zwiększonego spływu powierzchniowego i zmiany w poziomach wód gruntowych.
  • Jakość wody: Erozja gleby może prowadzić do zamulenia strumieni i rzek, co pogarsza jakość wody i wpływa na organizmy wodne.

Przykłady interakcji

  • Symbioza i mutualizm: Niektóre grzyby mykoryzowe, które żyją w symbiozie z korzeniami drzew, mogą zaniknąć bez swoich partnerów, co wpływa na dostępność składników odżywczych dla innych roślin.
  • Drzewa opiekuńcze: Większe drzewa często wspierają młodsze rośliny i inne organizmy poprzez mikroklimat i zasoby, takie jak schronienie i składniki odżywcze. Ich usunięcie może zaburzyć te relacje.

Wycięcie drzewa w lesie ma szeroki wpływ na ekosystem, wpływając na mikroklimat, glebę, roślinność, faunę i cykl wodny. Zrozumienie tych zależności jest kluczowe dla zarządzania lasami i ochrony ich bioróżnorodności.

Źródła:

Wycinka drzew jest tematem budzącym liczne kontrowersje w Polsce, gdzie bogactwo lasów i zróżnicowanie ekosystemów odgrywają kluczową rolę w środowisku naturalnym. Rosnąca świadomość ekologiczna społeczeństwa oraz liczne badania naukowe wskazują na konieczność ochrony drzewostanu jako fundamentu dla zdrowia ekosystemu, klimatu i ludzkiego dobrobytu.

Znaczenie ekologiczne drzew

Różnorodność biologiczna

Drzewa i lasy stanowią siedlisko dla licznych gatunków roślin, zwierząt i mikroorganizmów. Badania wykazują, że zachowanie różnorodności biologicznej jest kluczowe dla stabilności ekosystemów. Drzewa tworzą złożone struktury ekologiczne, które wspierają sieci troficzne i zapewniają schronienie oraz pożywienie dla wielu gatunków. Wycinka drzew prowadzi do utraty siedlisk i zmniejszenia bioróżnorodności, co może mieć daleko idące konsekwencje dla całego ekosystemu.

Regulacja obiegu wody

Drzewa odgrywają kluczową rolę w obiegu wody, wpływając na retencję wody w glebie oraz regulację przepływów rzecznych. Korzenie drzew zwiększają infiltrację wody, co zmniejsza ryzyko powodzi i erozji gleby. Wycinanie drzew prowadzi do degradacji gleb i zaburzeń w naturalnych cyklach hydrologicznych, co może prowadzić do pustynnienia i problemów z dostępnością wody.

Znaczenie klimatyczne drzew

Sequestracja dwutlenku węgla

Sequestracja węgla, znana również jako sekwestracja węgla, to proces wychwytywania i trwałego magazynowania dwutlenku węgla (CO₂) z atmosfery, aby zmniejszyć jego koncentrację i przeciwdziałać zmianom klimatycznym. Istnieją dwa główne rodzaje sequestracji węgla:

Sequestracja biologiczna:

  • Leśnictwo i rolnictwo: Drzewa, rośliny i gleba naturalnie wychwytują i magazynują dwutlenek węgla poprzez fotosyntezę. Las, plantacje drzew i odpowiednie praktyki rolnicze, takie jak rolnictwo zrównoważone, mogą zwiększyć ilość CO₂, który jest magazynowany w biomase i glebie.
  • Ochrona i regeneracja ekosystemów: Mokradła, lasy mangrowe, trawy morskie i inne ekosystemy przybrzeżne mogą również efektywnie wychwytywać i magazynować węgiel.

Sequestracja geologiczna:

  • Wychwyt i magazynowanie dwutlenku węgla (CCS): Technologia wychwytu i magazynowania dwutlenku węgla polega na wychwytywaniu CO₂ emitowanego przez przemysł i elektrownie przed jego uwolnieniem do atmosfery, a następnie magazynowaniu go głęboko pod ziemią w formacjach geologicznych, takich jak wyczerpane pola naftowe i gazowe, solne akwapery i bazalty wulkaniczne.

Sequestracja węgla jest uważana za kluczowy element strategii łagodzenia skutków zmian klimatycznych, mający na celu ograniczenie ilości CO₂ w atmosferze i wspieranie zrównoważonego rozwoju.

Źródła:

Drzewa odgrywają kluczową rolę w sekwestracji dwutlenku węgla (CO2), jednego z głównych gazów cieplarnianych odpowiedzialnych za zmiany klimatu. Fotosynteza w drzewach umożliwia absorpcję CO2 z atmosfery i jego magazynowanie w biomasie. Wycinanie drzew nie tylko eliminuje ich zdolność do pochłaniania CO2, ale także powoduje emisję zgromadzonego w nich węgla, co przyczynia się do wzrostu koncentracji gazów cieplarnianych w atmosferze.

Mikroklimat

Drzewa mają istotny wpływ na lokalny mikroklimat, regulując temperaturę i wilgotność powietrza. Korony drzew zapewniają cień i chłodzą powietrze poprzez proces transpiracji, co jest szczególnie istotne w miastach, gdzie efekt miejskiej wyspy ciepła jest wyraźny . Utrata drzew prowadzi do wzrostu temperatury i pogorszenia jakości powietrza, co ma negatywne skutki dla zdrowia mieszkańców.

Znaczenie społeczne i zdrowotne drzew

Zdrowie psychiczne i fizyczne

Kontakt z przyrodą, w tym obecność drzew, ma pozytywny wpływ na zdrowie psychiczne i fizyczne ludzi. Badania wskazują, że spacery wśród drzew mogą obniżać poziom stresu, poprawiać nastrój i wzmacniać układ odpornościowy . Obecność zieleni w miejskim krajobrazie sprzyja aktywności fizycznej i integracji społecznej, co jest kluczowe dla zdrowia publicznego.

Wartość kulturowa i edukacja

Drzewa mają również ogromne znaczenie kulturowe i edukacyjne. Stanowią one nie tylko element dziedzictwa naturalnego, ale również inspirują do działań artystycznych i edukacyjnych. Drzewa są częścią tożsamości narodowej i lokalnej, a ich ochrona sprzyja budowaniu więzi społecznych i szacunku do przyrody .

Znaczenie gospodarcze drzew

Turystyka ekologiczna

Lasy i tereny zalesione przyciągają turystów, co generuje dochody dla lokalnych społeczności. Turystyka ekologiczna, bazująca na nieeksploatacyjnych formach korzystania z zasobów przyrody, jest ważnym źródłem dochodów i promuje zrównoważony rozwój . Wycinka drzew może prowadzić do utraty atrakcyjności turystycznej regionów, co negatywnie wpływa na gospodarkę lokalną.

Produkty leśne

Lasy dostarczają również licznych produktów nielesnych, takich jak grzyby, jagody, zioła i inne surowce, które mają znaczenie gospodarcze. Zrównoważona gospodarka leśna umożliwia korzystanie z tych zasobów bez konieczności wycinania drzew, co sprzyja długoterminowej stabilności ekonomicznej i ekologicznej .

Wnioski

Zasadność nie wycinania drzew w Polsce jest poparta licznymi argumentami ekologicznymi, klimatycznymi, społecznymi i gospodarczymi. Ochrona drzew i lasów jest kluczowa dla zachowania różnorodności biologicznej, regulacji obiegu wody i klimatu, a także dla zdrowia i dobrobytu społeczności lokalnych. Polityka ochrony drzew powinna być priorytetem, aby zapewnić zrównoważony rozwój i zachować dziedzictwo przyrodnicze dla przyszłych pokoleń.

Bibliografia

  1. Coelho, M. T., et al. „Biodiversity and Ecosystem Services.” Journal of Ecology (2020).
  2. Smith, P., et al. „Forests and Water Cycle.” Environmental Science & Policy (2019).
  3. Johnson, D. W., et al. „Carbon Sequestration in Forests.” Global Change Biology (2018).
  4. Oke, T. R. „Urban Climates and Trees.” International Journal of Biometeorology (2017).
  5. Bratman, G. N., et al. „Nature Experience and Human Health.” Proceedings of the National Academy of Sciences (2015).
  6. Hartig, T., et al. „Cultural and Health Benefits of Trees.” Urban Forestry & Urban Greening (2016).
  7. Buckley, R. „Ecotourism and Conservation.” Annals of Tourism Research (2018).
  8. Shackleton, C. M., et al. „Non-Timber Forest Products.” Forest Policy and Economics (2019).
Kingfisher przy kawie

Powtarzalność

Dodaj komentarz

Kolejny dzień. Ptak delikatnie brzęczy cichym rytmicznym dzwonkiem swojego gardła. Okno wpuszcza chłód i zapach rosy. Słońce opóźnia swoje promienie. Nie wschodzi. Półmrok otula rzeczy, które muszę dzisiaj posegregować i pochować za drzwiczkami szafek i półek. Z deski do prasowania zwisają czarne masy koszul a pod nią piętrzą się rzucone w nieładzie książki. Parapet kolonizują pająki ze zwłokami uduszonych chitynowych pancerzy biedronek i delikatnych skrzydeł błonkówek. Ktoś w końcu musi posprzątać to cmentarzysko.

Nic wielkiego, trochę wody, ścierka i wszystko wróci do normy. Z wierzchu wyglądać będzie całkiem świeżo i schludnie. Minimalistyczna przestrzeń poddasza wróci do poprzedniego kształtu. Płyn do szyb nada szpitalnego zapachu i udawany świat będzie znów tętnił nieustającym życiem. Człowiek odzyska kontrolę nad materią i puści w ruch taśmę z piątkowym scenariuszem zdarzeń. Świat znów się zamknie w małej pięści i ruszy ku nowemu, staremu wydaniu tej samej pieśni.

Rzeczywistość dzieje się na naszych oczach. Powtarzalność daje ukojenie. Brak rutyny wzbudza niepokój i zmusza do podjęcia analizy a tego byśmy nie chcieli. Przecież już wszystko sobie poukładaliśmy. Po co zmuszać leniwy mózg do nowych wyzwań skoro z niewielkim nakładem mentalnym osiągniemy oczekiwany efekt: odpoczynek po powtarzalnej pracy. Nic nas nie zaskoczy, nic nam nie wyskoczy. Jakoś tam sobie to życie przeczekamy. Przecież biedronek nie wskrzesimy.

Kingfisher przy kawie

I w końcu uwolni energię…

Dodaj komentarz

Dzisiaj szarość. Bez przyczyny. Szarość w sinym powietrzu za zasłoną dźwięków przelatujących samolotów przypominających burzę. Przenikających przestworza szybciej niż tiry na asfaltowej drodze. Hałas dzisiaj przeplata to miejsce z niespokojną przestrzenią. Wyłania się zza chmur i lasu. Przypomina o istnieniu materii, która napędzana ludzką ręką powoduje głównie szum. Leci, jedzie, tupie, brzęczy, huczy. Nigdy w ciszy, zawsze ciągnie za sobą zestaw niekończących się dźwięków.

Ciśnienie lekkim, długom piskiem reguluje się w uszach. Nastraja na dzisiejszy czwartek. Czwartek po niezauważonej środzie. Kolejna cegiełka z łańcuszka szybkiego tygodnia. Przed nastaniem piątku można się spiąć i wreszcie pozapinać na ostatni guzik powstałe zaległości. Jednak deszcz nie pozwala się rozpędzić. Spowalnia umysł i chęci do działania. Najlepiej by się spało, ale spanie po szóstej nie wychodzi tak jak dawniej. Zatem lepiej wstać i działać. Włączyć się na tryb zadaniowy jak najwcześniej, żeby zdążyć przed degradacyjnymi myślami spowalniającymi proces startu. Ciało wlecze się za mózgiem, panem kierownikiem, który by chciał wskoczyć na wyższy poziom ale powłoka skór i mięśni buntuje się i tworzy zwaliste zapory. Nie działa. Impuls nie dochodzi. Nie przebije się przez system żył i przerośniętego mięsa.Tkanka nie odpowiada. Wszystko leży i czeka na lepszą chwilę.

W takie dni najlepiej przytulić się do siebie i docenić miniony przebieg. Wstać dopiero wtedy, gdy pęcherz napnie się jak balon do granic możliwości. Najlepiej przestać myśleć nad planem dnia i zacząć wpuszczać w ruch zdarzenia automatycznie jak nakręcana lalka. Oderwać się od świadomości i działać na przekór wszystkiemu, aż stan stagnacji minie samoistnie. Rozgrzeje się i stopi w mięśniach jak cukier i w końcu uwolni energię.

Dwa dni bez słońca i już się umiera. Kręgosłup boli pod ciężarem rąk i nóg. Ruch, który sobie aplikuję codziennie działa rozluźniająco tylko na parę godzin. Bez słońca wszystko się sypie. Nic się nie wyzwala. Wola życia stoi w kącie zmęczenia. Nie dziwię się Polakom, którzy przeprowadzają się do ciepłych krajów na starość.

Kingfisher przy kawie

Deszcz

Dodaj komentarz

Deszcz przyciemnił okno powracając noc na nowo. Nasila się i pluszcze. Wylewa się z rynny. Wiatr przygania go bliżej, ponagla. Uratuje mnie przed przymusowym spacerem, na który nie mam dzisiaj ochoty.

Deszcz głośny, coraz głośniejszy.

Przychodzi falami. Dźwiękiem przypomina wiatr. Kurtyna wody oddała się i wraca. Obmywa mój dom wielkim grzebieniem. Pachnie świeżością i burzą ale burzy nie ma. Opary świeżości dają ukojenie w niekończącej się medytacji. Deszcz niesie spokój. To chyba najważniejsza jego funkcja. Jest jeszcze jedna – grzyby. Czekamy na nie z utęsknieniem ale one nie pokazują się jeszcze pomimo pełni. Może po tych opadach coś się ruszy i okratki wystawią wreszcie z ziemi czerwone łapki a z kapeluszy kani zrobię sobie wielkie kotlety. Niestety grzybnie milczą obrażone. Wczoraj ani wypustki. Nic nie puchnie nad ziemią, nic się nie wdzięczy.

Deszcz ucichł.

Na pierwszy plan ciszy wystawia się chrapanie zmęczonego człowieka na dole. Zaraz wstanie i od nowa rozpocznie swoją podróż dnia. Współczuję. Dziękuję Wszechświatowi, że moją pracę mogę zaczynać i kończyć tutaj. Szkoda że tylko w lecie ale to i tak bardzo wiele. Ciągle celebruję z wdzięcznością ten dar. Staram się uważnie go obserwować i jeszcze bardziej doceniać.

Mokra asfaltowa droga służy mi do przyjemnych spacerów, o każdej porze dnia.

Deszcz ustał.

Cisza zapada w sen. Półmrok niemyślenia. Chyba pozwolę sobie z powrotem zasnąć. Trzeba celebrować tę ciszę. Ozdobić ją snem, który musi nadejść i postawić kropkę.

Kingfisher przy kawie

Intuicja

Dodaj komentarz

Wszystko zaczyna się w jednej głowie. Wszelkie przejawy pomysłowości, które prowadzą nas w górę lub w dół. Jakaś wewnętrzna siła wybiera nam drogę bez udziału naszej świadomości później wmawiamy sobie ze wszystko zaplanowaliśmy ale tak naprawdę cały czas ktoś lub coś planuje i wybiera za nas. Jesteśmy tylko zwierzętami. Intuicyjnie podążamy za światłem. Mrok wypełnia korytarze a my wiemy którędy trafić do drzwi, w tym szczurzym labiryncie. Potrafimy się ratować chociaż czasami ten ratunek wcale nie przynosi nam ulgi. Jesteśmy tylko pionkami w rękach czegoś większego. Nazywajmy to sobie jak chcemy. Bogowie, siły czyste i nieczyste. Wewnętrzne przymusy, nakazy i zakazy. Intuicja.

Zapominając o zwierzęcych korzeniach wypieramy ją. Nie słuchamy. Wytłumiamy. Włączamy racjonalność. Kierujemy bankiem logicznych inwestycji przynoszących stały bezpieczny zysk. Nasz rynek składa się z przemyślanych decyzji. Przewidywalnych transakcji. Przyjmujemy sprawdzone oferty i inwestujemy w życie na najwyższym logicznym poziomie. Przewidujemy. Ostrożnie ważymy zyski. Intuicja śpi. Nie budzimy jej. Jej głos mógłby zakłócić całą misterną strukturę racjonalności. A rozpieprzyć w pył tę stabilną konstrukcję utkaną z regułek i praw matematycznych. Przecież nie chcemy żeby lód pękł.

Wypierając nieracjonalność wypieramy nieznaną ścieżkę do nieznanego miejsca w nieznanej przestrzeni. Czy to naprawdę takie bezpieczne? Czy to bezpieczne wybierać tylko widoczną stronę? Czy logika jest dla nas dobra? Z czego formuje się zaskoczenie i dlaczego właściwie istnieje? Czy nasza percepcja bez tabelek statystyk jest tylko blondynką w lesie?

Intuicja jest to zdolność do rozumienia lub przewidywania pewnych rzeczy bez świadomego użycia logiki czy analizy. Jest to szybki sposób percepcji, który często pojawia się w formie przeczucia, odczucia lub nagłego wglądu.

Jak działa intuicja?

  1. Podświadome przetwarzanie informacji:
    Intuicja opiera się na podświadomym przetwarzaniu ogromnej ilości danych, które gromadzimy przez całe życie. Nasz mózg analizuje i integruje te informacje w sposób, który jest dla nas nieświadomy, co pozwala na szybkie podejmowanie decyzji.
  2. Doświadczenie i wzorce:
    Im więcej doświadczeń mamy w danej dziedzinie, tym lepiej nasza intuicja działa w tym kontekście. Mózg rozpoznaje wzorce i sytuacje podobne do tych, z którymi już się spotkaliśmy, co pozwala na natychmiastowe reakcje.
  3. Emocje i sygnały cielesne:
    Intuicja często objawia się przez sygnały cielesne, takie jak „motyle w brzuchu” lub napięcie w ciele, które są wynikiem reakcji emocjonalnych na pewne sytuacje. Nasze emocje mogą działać jak radar, informując nas o tym, co jest dla nas ważne lub niebezpieczne.
  4. Bezpośredni dostęp do wiedzy:
    W niektórych przypadkach intuicja może działać jako szybki dostęp do wiedzy, którą już posiadamy, ale nie jesteśmy świadomi jej obecności. Może to być wiedza wynikająca z naszych wcześniejszych doświadczeń, uczenia się lub obserwacji.

Zastosowania intuicji

Intuicja jest użyteczna w wielu dziedzinach życia, od codziennych decyzji po skomplikowane problemy zawodowe. Przykłady zastosowań intuicji obejmują:

  • Podejmowanie decyzji w sytuacjach, gdzie brak jest pełnych danych.
  • Rozwiązywanie problemów kreatywnych, gdzie tradycyjne podejścia mogą zawieść.
  • Szybkie ocenianie ludzi i sytuacji w kontekście społecznym.

Mimo że intuicja jest cennym narzędziem, ważne jest, aby była uzupełniana analizą i logicznym myśleniem, szczególnie w sytuacjach, które wymagają dokładności i precyzyjnej oceny.

Kingfisher przy kawie

Inteligencja lasu: Współpraca i znaczenie drzew

Dodaj komentarz

Las to złożony ekosystem, który od dawna fascynuje naukowców swoim bogactwem biologicznym i złożonością. Ostatnie badania, w tym prace Suzane Simard, rzucają nowe światło na inteligencję lasów, ukazując, że drzewa nie są jedynie indywidualnymi organizmami, lecz częścią skomplikowanej sieci współpracy i komunikacji. Ten artykuł przedstawia najnowsze dowody na inteligencję lasu, analizując badania dotyczące współpracy drzew oraz ich kluczowej roli w ekosystemach.

Inteligencja lasu: nowa perspektywa

W tradycyjnym ujęciu lasy były postrzegane jako zbiorowiska indywidualnych drzew, które rywalizują o zasoby. Jednak badania prowadzone przez Suzane Simard i innych naukowców zmieniły to podejście, ukazując, że drzewa współpracują ze sobą za pośrednictwem podziemnej sieci grzybni, znanej jako mikoryza.

Mikoryza: Podziemna sieć komunikacji

Mikoryza to symbiotyczny związek między grzybami a korzeniami roślin, który umożliwia wymianę substancji odżywczych. Grzyby dostarczają drzewom wodę i minerały z gleby, w zamian otrzymując cukry produkowane przez drzewa w procesie fotosyntezy. Ta sieć grzybni nie tylko łączy poszczególne drzewa, ale także umożliwia komunikację między nimi.

Simard wykazała, że drzewa mogą przekazywać sobie nawzajem węglowodany, azot, fosfor i inne substancje odżywcze za pośrednictwem mikoryzy. Starsze, bardziej dojrzałe drzewa, zwane „drzewami matkami”, pełnią kluczową rolę w tej sieci, wspierając młodsze sadzonki poprzez dostarczanie im niezbędnych zasobów.

Dowody na inteligencję lasu

  1. Przekazywanie zasobów: Badania Simard wykazały, że drzewa mogą przekazywać sobie nawzajem zasoby w zależności od potrzeb. Na przykład, gdy jedno drzewo jest osłabione lub uszkodzone, inne drzewa mogą przesyłać mu dodatkowe składniki odżywcze, aby pomóc mu przetrwać.
  2. Ostrzeganie przed zagrożeniami: Drzewa mogą również komunikować się w celu ostrzegania przed zagrożeniami. Badania wykazały, że drzewa atakowane przez szkodniki mogą wydzielać chemikalia, które są odbierane przez inne drzewa, skłaniając je do produkcji obronnych substancji chemicznych.
  3. Adaptacja i uczenie się: Drzewa wykazują zdolność do adaptacji do zmieniających się warunków środowiskowych. Przykładem jest obserwacja, że drzewa mogą „uczyć się” i pamiętać lokalne warunki glebowe i klimatyczne, co pozwala im lepiej dostosować się do swojego środowiska.

Znaczenie drzew w ekosystemach

Drzewa pełnią kluczową rolę w ekosystemach, wpływając na bioróżnorodność, cykle biogeochemiczne i klimat. Ich współpraca i komunikacja mają istotne znaczenie dla zdrowia lasów i stabilności ekosystemów.

  1. Regulacja klimatu: Drzewa absorbują dwutlenek węgla z atmosfery, co przyczynia się do redukcji efektu cieplarnianego. Las jest również ważnym magazynem węgla, który pomaga w regulacji globalnego klimatu.
  2. Ochrona gleby: Systemy korzeniowe drzew stabilizują glebę, zapobiegając erozji i utrzymując jej strukturę. Dzięki mikoryzie drzewa poprawiają strukturę gleby i jej zdolność do zatrzymywania wody.
  3. Bioróżnorodność: Lasy są siedliskiem dla niezliczonej liczby gatunków roślin, zwierząt, grzybów i mikroorganizmów. Współpraca między drzewami sprzyja tworzeniu różnorodnych mikrośrodowisk, które wspierają bioróżnorodność.

Podsumowanie

Badania Suzane Simard i innych naukowców zmieniają nasze rozumienie lasów, ukazując, że drzewa są inteligentnymi organizmami, które współpracują ze sobą i komunikują się za pośrednictwem mikoryzy. Te odkrycia mają istotne znaczenie dla ochrony lasów i zrównoważonego zarządzania ekosystemami. Drzewa odgrywają kluczową rolę w regulacji klimatu, ochronie gleby i utrzymaniu bioróżnorodności, co podkreśla ich niezastąpione znaczenie dla zdrowia planety.

Literatura

  1. Simard, S. W., et al. (1997). „Net transfer of carbon between ectomycorrhizal tree species in the field.” Nature.
  2. Simard, S. W. (2009). „The foundational role of mycorrhizal networks in self-organization of interior Douglas-fir forests.” Forest Ecology and Management.
  3. Baluška, F., & Mancuso, S. (2007). „Plant neurobiology as a paradigm shift not only in the plant sciences.” Plant Signaling & Behavior.
  4. Wohlleben, P. (2016). „The Hidden Life of Trees: What They Feel, How They Communicate—Discoveries from a Secret World.” Greystone Books.

Fot: Drzewa nad Stawem Trzcinowym, ul. Akwen, Sieniawka koło Wrocławia: kingfisher.page, FB Sieniawka- skrawek natury