Od opowieści z Nadprzyrodzonego Willa Storra po współczesne wojny i mrok codzienności

„Pytam Dave’a, czy – tak jak Lou – wierzy, że na świecie działają prawdziwe siły zła. Prawie niezauważalnie kiwa głową. – Tak – potwierdza.”
— Nadprzyrodzone

To jedno z tych pytań, które wraca jak echo. Niezależnie od epoki, języka czy kultury. Pytanie, które nie daje spokoju, bo dotyka granicy między tym, co racjonalne, a tym, co wymyka się rozumowi.

Czy zło jest tylko konstruktem ludzkiego umysłu?
Czy jest produktem traumy, strachu, ideologii?
A może… działa realnie, subtelnie, inteligentnie – jak siła, która czegoś chce?

---

1. Opowieść z Hampshire: zło jako doświadczenie

Historia przytoczona przez Storra – ucieczka lokatora, czarna magia, stara księga, drzwi uderzające same o futrynę, demoniczna postać – ma wszystkie cechy klasycznej narracji o naruszeniu granicy.

To nie jest zwykła „straszna historia”.
To opowieść o wejściu w coś, czego nie da się już cofnąć.

Charakterystyczne elementy:

• stara księga – wiedza spoza czasu,
• rytuał – akt intencjonalnego otwarcia,
• ucieczka – instynktowna reakcja ciała,
• świadek duchowny – figura ochrony, porządku, granicy,
• zakaz wejścia – klasyczny motyw ostrzeżenia.

W niemal każdej tradycji duchowej takie historie nie są traktowane jako fantazja, lecz jako ostrzeżenie:
👉 Nie każda wiedza jest neutralna. Nie każda ciekawość jest bezpieczna.

---

2. Zło jako byt czy zło jako proces?

Filozofia i teologia od wieków spierają się o jedno:

• Zło jako byt – realna, autonomiczna siła (demon, archetyp, inteligencja).
• Zło jako brak dobra – klasyczne ujęcie augustyńskie.
• Zło jako proces psychiczny – trauma, dezintegracja, cień (Jung).
• Zło jako system – ideologie, mechanizmy władzy, dehumanizacja.

Ale jest jeszcze piąta perspektywa – coraz częściej obecna w literaturze współczesnej:

Zło jako pole wpływu

Nie musi mieć rogów ani imienia.
Wystarczy, że:

• wzmacnia lęk,
• dzieli ludzi,
• odbiera sens,
• normalizuje przemoc,
• sprawia, że „to konieczne” brzmi rozsądnie.

---

3. Wojny, które dzieją się „same”

Spójrzmy na świat „na zewnątrz”:

• wojny trwające latami,
• masowe cierpienie cywilów,
• język odczłowieczania,
• propaganda,
• obojętność.

W takich momentach pytanie o zło przestaje być metafizyczne. Staje się paląco konkretne.

Czy naprawdę wierzymy, że:

• miliony ludzi po prostu traci empatię?
• całe systemy same z siebie skręcają ku okrucieństwu?
• nienawiść rozprzestrzenia się jak wirus bez nośnika?

Mistyczne tradycje powiedziałyby:
👉 Nie. To nie jest przypadek. To rezonans.

---

4. Cień w człowieku i cień świata

Psychologia głębi mówi jasno:
każdy człowiek nosi w sobie cień – wyparte impulsy, agresję, lęk, pragnienie władzy.

Ale Jung ostrzegał też przed cieniem zbiorowym.

Kiedy:

• jednostki przestają brać odpowiedzialność,
• moralność zostaje zastąpiona narracją,
• „inni” przestają być ludźmi,

wtedy cień przestaje być wewnętrzny.
Zaczyna żyć między ludźmi.

I tu pojawia się pytanie, którego boimy się najbardziej:

A jeśli to, co nazywamy „siłami zła”, to nie potwory z innego wymiaru,
lecz coś, co aktywuje się tam, gdzie zanika świadomość?

---

5. Dlaczego zło lubi chaos i hałas?

Zwróć uwagę:

• nadmiar bodźców,
• ciągłe kryzysy,
• brak ciszy,
• brak refleksji,
• życie w trybie reakcji.

W takim świecie nie ma czasu na pytania, a bez pytań nie ma etyki.

Zło – jeśli istnieje jako siła – nie musi nic robić.
Wystarczy, że:

• przyspiesza tempo,
• rozmywa odpowiedzialność,
• wmawia, że „tak już jest”.

---

6. Czy da się przed tym obronić?

Każda tradycja – religijna, mistyczna, filozoficzna – odpowiada podobnie:

• uważność zamiast automatyzmu,
• odpowiedzialność zamiast usprawiedliwień,
• cisza zamiast hałasu,
• świadomość zamiast ideologii.

I jeszcze jedno, bardzo niewygodne:
👉 Zło nie znosi ludzi, którzy myślą samodzielnie.

---

7. Ostatnie pytanie (najważniejsze)

Czy na świecie działają prawdziwe siły zła?

Być może właściwsze pytanie brzmi:

Czy istnieją warunki, w których zło może działać przez ludzi?

A jeśli tak —
to każda decyzja, każdy akt empatii, każda odmowa nienawiści
jest czymś znacznie większym niż „prywatnym wyborem”.

Jest aktem oporu.

👉 Przeczytaj darmowy eBook

👉 Darmowy Kurs „Alchemia Słowa: Pisanie Kreatywno–Intuicyjne”

✅ Obserwuj/Subskrybuj kingfisher.page

Chcesz więcej? Dołącz do czytelników kingfisher.page i ruszaj w podróż przez świadomość, naturę i niewidzialne pola rzeczywistości.