Holograficzny wszechświat – dowody naukowe na to, że rzeczywistość jest projekcją

„Wszechświat to nie coś, co po prostu istnieje — to coś, co wygląda, jakby istniało.”
– David Bohm, fizyk kwantowy

Czy to, co widzimy, dotykamy i odczuwamy, jest rzeczywiste? A może rzeczywistość to tylko cień rzucony na ścianę naszego umysłu – tak jak w platońskiej jaskini?
Od tysięcy lat filozofowie i mistycy podejrzewali, że świat nie jest tym, czym się wydaje. Dziś – z pomocą fizyki kwantowej, teorii strun i czarnych dziur – nauka coraz śmielej zbliża się do tego samego wniosku: rzeczywistość może być hologramem.

Ale co to właściwie znaczy?

Rzeczywistość jako hologram – czym jest ten koncept?

W fizyce holograficzny wszechświat to hipoteza mówiąca, że cała trójwymiarowa rzeczywistość, w której żyjemy, może być projekcją informacji zakodowanej na dwuwymiarowej powierzchni – niczym obraz 3D wygenerowany z cienkiej, płaskiej kliszy.

„To tak, jakby cała nasza rzeczywistość – przestrzeń, czas, cząstki – była jedynie cieniem informacji zaprogramowanej na kosmicznej powierzchni.”
– Leonard Susskind, fizyk teoretyczny

Pojęcie to nie jest metaforą duchową – to konkretna hipoteza fizyczna, która pojawiła się z potrzeby rozwiązania jednego z największych paradoksów nauki: co dzieje się z informacją, która wpada do czarnej dziury?

Alan Watts i jego wizja rzeczywistości: Jesteś falą, nie pojedynczą kroplą

Czarne dziury, informacja i narodziny hipotezy holograficznej

W latach 70. Stephen Hawking ogłosił, że czarne dziury emitują promieniowanie i mogą z czasem wyparować. Ale jeśli tak, to… co dzieje się z informacją, którą pochłonęły? Czy znika na zawsze? To przeczyłoby jednej z podstaw fizyki – zasadzie zachowania informacji.

Tu na scenę wchodzi fizyka holograficzna. Główna idea: informacja o wszystkim, co wpadło do czarnej dziury, nie znika — zostaje „zapisana” na jej powierzchni, niczym na dysku twardym. A więc nie wnętrze dziury zawiera dane, ale jej granica.

„Wszystko, co widzisz, co czujesz i czego doświadczasz, może być zakodowane na odległej powierzchni Wszechświata — jak film na ekranie, który odbierasz jako rzeczywisty, choć jego źródło znajduje się gdzie indziej.”
– Gerard ’t Hooft, laureat Nagrody Nobla

Z tego wynika rewolucyjny wniosek: cały nasz wszechświat może być jak czarna dziura – a więc projekcją danych z jego granicy.

Dowody eksperymentalne – czy nauka potwierdza holograficzność?

W 2017 roku zespół fizyków z Uniwersytetu w Southampton opublikował wyniki badań wskazujące, że zachowanie mikrofalowego promieniowania reliktowego (pozostałości po Wielkim Wybuchu) może być zgodne z modelem holograficznym wszechświata. Oznacza to, że dane o całym kosmosie mogłyby być zakodowane na jego odległym, dwuwymiarowym „horyzoncie zdarzeń”.

Inne badania, m.in. obserwacje fluktuacji kwantowych oraz modele przestrzeni czasu w teorii strun, również dostarczają matematycznych podstaw dla koncepcji holograficznej.

To jednak dopiero początek. Nikt jeszcze „nie udowodnił” holograficznej natury rzeczywistości – ale naukowcy mówią wprost: to hipoteza, której nie da się już ignorować.

Mistycy i fizycy mówią podobnym językiem?

Zaskakujące jest to, jak wschodnie filozofie od tysięcy lat intuicyjnie mówiły o rzeczywistości jako iluzji, projekcji, grze cieni.

W hinduizmie istnieje pojęcie Maja – złudzenia świata materialnego, który tylko wydaje się rzeczywisty.
W buddyzmie mówi się, że świat jest snem, a przebudzenie to oświecenie.
W sufizmie: świat jest odbiciem tajemnicy Boga, nie jej pełnią.

„To, co postrzegasz, to nie jest świat. To twoje odbicie świata. Patrz głębiej.”
– Rumi

Czy nauka i mistyka spotykają się dziś na wspólnym gruncie? Czy odkrywamy fizycznie to, co duchowo przeczuwały kultury od tysięcy lat?

Jeśli rzeczywistość jest projekcją – to czym jesteśmy my?

Najbardziej prowokujące pytanie nie dotyczy już wszechświata, ale nas samych.

Jeśli to, co odbieramy jako materia, to tylko informacja…
Jeśli czas i przestrzeń są wynikiem przetwarzania danych…
Jeśli świadomość jest elementem tej samej iluzji…

…to czy jesteśmy tylko awatarami w kosmicznej symulacji? A może – odwrotnie – świadomość jest pierwotna, a świat jest jej hologramem?

David Bohm, współczesny fizyk i przyjaciel Krishnamurtiego, twierdził:

„To nie tak, że świadomość powstaje w materii. To materia istnieje w świadomości.”

Gdy fizyka staje się filozofią

Hipoteza holograficznego wszechświata nie jest tylko zawiłą spekulacją fizyków. To inspirująca opowieść o tym, że rzeczywistość jest bardziej tajemnicza, subtelna i niezwykła, niż jesteśmy w stanie pojąć.

Być może jesteśmy częścią projektu – ale niekoniecznie symulacji komputerowej. Może jesteśmy projekcją sensu, świadomości, Boskiej Matrycy. A świat to lustro, w którym patrzy na nas coś więcej niż materia.